Từ lithium đến kim loại và đất hiếm

Trần Lý

    Lithium, kim loại hiếm và cả đất hiếm đều là các mục tiêu chiến lược của Hoa Kỳ, ngăn chặn việc ‘độc quyền' có thể xảy ra do Tàu cố gắng sắp xếp trong một kế hoạch toàn cầu cạnh tranh vị trí lãnh đạo  thế giới với Hoa Kỳ..

    Ngày 2 tháng 8, Thủ tướng Mông Cổ đến viếng Hoa Kỳ, có những cuộc gặp gỡ và hội đàm với Phó TT Kamala Harris, BT Ngoại Giao Mỹ Blinken cùng nhiều giới chức cao cấp Mỹ.. Thỏa ước thương mại quan trọng nhất được ký giữa Mỹ và Mông Cổ là Mỹ đặt mua 31 triệu tấn đất hiếm của Mông Cổ, hợp tác khai thác Đồng và các kim loại hiếm khác.. Kèm theo thỏa ước mua bán ‘đất' là  thỏa ước ‘mở rộng hàng lang hàng không giữa hai nước' yểm trợ cho công việc chuyên chở, trực tiếp không phải quá cảnh Tàu (?)

   Mông Cổ là một quốc gia không giáp biển ‘landlocked', nằm ép giữa Nga và Tàu, mọi hoạt động xuất nhập cảng đều phải ‘thông qua' hai nước lớn này. Phương Tây muốn giao thương mua bán kim loại với Mông Cổ, phải qua trục Tàu-Nam Hàn, chuyển đổi quặng mỏ thành kim loại ‘bán luyện' để sau đó tiếp tục chuyển đến Mỹ và Âu châu, dưới dạng quặng bằng đường hàng không.. Mông Cổ muốn xin thuê Cảng Tianjin của Tàu để hoạt động thương mại.. Tàu dĩ nhiên là từ khước ! Hơn nữa Tàu đang giữ các độc quyền về khai thác mỏ, chế biến quặng..nên luôn tìm cách ngăn trở Mông Cổ .. Mông cổ là một quốc gia quan trọng trong việc cung cấp khoáng chất (chứa kim loại) cho thế giới với trên 80 loại quặng mỏ khác nhau kể cả các nguyên tố trong  đất hiếm (16% tài nguyên thế giới), đồng, fluorite, vàng, sắt, kẽm

•  Ngày 25 tháng 10, 2023, BBC Tiếng Việt đưa tin :

   Chính quyền VN có kế hoạch tăng sản lượng đất hiếm thô lên 2,02 triệu tấn mỗi năm vào 2030 để thách thức (?) sự thống trị của Tàu trong lĩnh vực này..

Công ty Cổ phần Đất hiếm VN (VTRE)  hợp tác với các Công ty khai thác mỏ Úc (Australian Strategic Materials, và Blackstone Minerals) để khai thác mỏ Đông Pao (Lai châu.. và VN cũng đang khai thác mỏ Yên Bái..

   Theo Thống kê (ước lượng) của USGS thì trữ lượng đất hiếm của VN chiếm khoảng 18% tổng trữ lượng đất hiếm.. của thế giới (?).

• Reuters (Dec, 2 2023)

“Western start-ups seek to break China's grip on rare earths refining"

   Bài báo chú trọng đến vấn đề ‘tinh luyện’ vì nguồn mỏ, không khó tìm, nhưng khai thác và chế biến quặng, phân phối..  hiện nay Tàu đang nắm độc quyền !

• Kim loại  nào là kim loại hiếm ?

  Một số kim loại  quan trọng (critical minerals) được xem là những thành phần không thể thiếu, trong việc chế tạo các thiết bị công nghiệp, đóng những vai trò sản xuất năng lượng ‘xanh' giúp bảo vệ môi trường..

   Các kim loại cần thiết  đươc IEA liệt kê gồm

• dùng trong công nghiệp battery : Lithium, Nickel, Cobalt, Manganese và Graphite
• dùng trong công nghiệp từ (permanent magnet), ứng dụng vào Tua-bin gió (wind turbine),  động cơ xe chạy điện (EV motors)
• dùng trong các lưới điện : nhôm và đồng (đổng là kim loại rất quan trọng trong ngành điện)

• Đất hiếm là gì ? (Rare elements)

  Các nguyên tố (elements) đất hiếm có rất nhiều trong lớp vỏ địa cầu, trong đó Cerium là nguyên tố dồi dào hạng thứ 25 với hàm lượng 68 phần triệu (ppm), nhiều không kém Đồng. Do đặc tính địa chất và hóa học, các nguyên tố đất hiếm phân tán rất rộng, tản mát không tập trung để có thể khai thác theo kiểu các mỏ kim loại như sắt, kẽm..

   Do đặc tính ‘hiếm' (phân tán quá rộng, khó tìm ) nên.. các elements này được gọi là rare earths ..Theo IUPAC, đất hiếm là tên gọi chung cho hỗn hợp gồm 17 nguyên tố hóa học thuộc Bảng tuần hoàn Mendeleev trong đó có Scandium, Yttrium và 15 nguyên tố của nhóm Lanthanides

    Nhóm Lanthanides có 15 nguyên tố phân loại thêm thành hai nhóm nhẹ (các nguyên tố từ Lanthanum đến Samarium) và nhóm nặng (Europeum đến Lutetium)

  Về phương diện hóa học, ‘đất hiếm’ là những tác nhân ‘khử' rất mạnh (reducing agent) Các hợp chất ở dạng ionic, có nhiệt độ nóng chảy và bốc hơi cao. Đất hiếm tương đối mềm khi ở trạng thái kim loại; còn những chất có số nguyên tử =atomic number cao, thường cứng hơn. Đất hiếm phản ứng với các nguyên tố kim loại và không kim loại khác để tạo thành những hợp chất có những đặc tính hóa học khác nhau, khiến Đất hiếm thành cần thiết và không thể thay thế được trong nhiều ứng dụng công nghệ như điện tử, vật dụng nhãn khoa, vật dụng từ (magnetic) và các phản ứng xúc tác ; Đất hiếm phát huỳnh quang dưới tác động của tia cực tím, đây là một phương thức giúp nhận diện ‘đất hiếm' . Hình dưới tóm lược một số ứng dụng của Đất hiếm

       ( Xin đọc bài riêng về Ứng dụng của Đất hiếm trong Công nghiệp Quốc Phòng)

• Chiến lược chống Tàu độc quyền về Đất hiếm :

• Vài con số :

   Theo ước tính của US Geological Survey (Mỹ), trữ lượng ‘đất hiếm' toàn thế giới khoảng 120 triệu tấn; trong đó Tàu có 44 triệu, Brazil 22 triệu, Nga 18 và VN khoảng 16 triệu (?), còn lại là Ấn (6.9), Úc 4.2 và Mỹ khoảng 2.3 triệu.

  Một tàu ngầm nguyên tử ‘lớp Virginia' (22 chiếc đang sử dụng) của Mỹ cần khoảng 4 tấn kim loại ‘đất hiếm' một khu trục hạm Arleigh Burke (73 chiếc) cần 2.3 tấn và một  phi cơ F-35 cần đến 450kg !

     Cũng theo USCG :

• Về khai thác mỏ ‘đất hiếm' :  Tàu chiếm 70% sản lượng (2022) thế giới, theo sau là Mỹ, Úc, Myanmar và Thái Lan
• Về chế biến :  85%  Cơ sở chế biến quặng mỏ đất hiếm thế giới là tại Tàu
• Xuất càng : Số lượng xuất cảng ‘đất hiếm' của Tàu tuy giảm từ tháng 9-2023 (?)  nhưng sau khi  đã gia tăng 6.6% trong 9 tháng đầu năm, lên đến 40.3 ngàn tấn (data của Quan thuế Tàu). Tàu xuất cảng 48.7 ngàn tấn trong năm 2022

  (Đa số kim loại Đất hiếm, do Hoa Kỳ nhập là từ Tàu, tuy nhiên mức lệ thuộc giảm dần , còn 74% trong những năm từ 2018 đến 2021, so với 80% từ 2014-2017), số lượng Mỹ nhập từ Tàu càng ngày càng giảm và theo kế hoạch dự trù sẽ.. chấm dứt vào 2025?)

- Chuyện độc quyến của Tàu :

    Lãnh tụ Đặng Tiểu Bình có có một tầm nhìn xa chiến lược từ 1992 khi nhận định :

                “The Middle East has oil, China has rare earth"

      (Con rể Đặng đã làm Chủ tịch Công ty Quốc doanh Đất hiếm Tàu sau khi Công ty này mua lại một Chi nhánh của General Motors tại Tàu..)

Thực tế lịch sử chứng minh là Mỹ đã tạo cho Tàu trở thành độc quyền ?

   Do khả năng kinh tế và kỹ thuật Hoa Kỳ đã có thời gian ‘độc diễn' trong Công nghiệp Đất hiếm toàn cầu..Tàu chỉ bắt đầu đi vào ngành này từ 1980s, dùng các phương pháp khai thác bằng nhân công rẻ tiền và chế biến bất kể môi sinh và sức khỏe công nhân.. Bên cạnh các mỏ khai thác và chế biến ‘Đất hiếm’ tại Tàu  là những hồ sình lầy chứa đầy  bùn nhiễm phóng xạ..

   Dùng lợi điểm giá công nhân rẻ và không gặp chống đối về môi sinh, Tàu đã thao túng được giá nguyên liệu kim loại đất hiếm trên thị thường (giai đoạn nhu cầu về đất hiếm còn rất giới hạn ). Tàu cho bán giá thật rẻ, dưới giá sản xuất các nguyên liệu này, khiến các công ty khai thác mỏ nước ngoài như Mỹ, Úc, Nhật.., không cạnh tranh nổi và phải đóng cửa hay bán lại cho các Công ty khai thác mỏ quốc doanh của Tàu. Lợi điểm quan trọng nhất là Chính phủ Tàu bỏ tiền vào các vụ đầu tư, không tính toán kinh tế !

     Trường hợp của Mountain Pass (Mỹ) đã phải ngưng hoạt động năm 2002, vì không bán được sản phẩm , và  tiếp theo sau một vụ thải nước nhiễm độc đã không mở cửa lại được

   Từ 1990, Chính phủ Tàu đã xếp REEs vào ‘khoáng sản chiến lược, được bảo vệ'. Theo quyết định này, các công ty ngoại quốc (không phải là Tàu) không được phép khai khẩn các mỏ REEs trong nước Tàu, chỉ có thể góp vốn đầu tư vào các Công ty chế biến do Tàu sở hữu và được Chính phủ Tàu chấp thuận. Khi gia tăng thẩm quyền kiểm soát trên ngành công nghiệp REEs, Chính phủ Tàu áp đặt quota xuất cảng REEs từ những năm 2000s, từ 2005 cấm xuất cảng các REEs cô đặc, và áp dụng thuế suất riêng trên REEs xuất cảng (oxides và kim loại tinh luyện)

• Cấm vận và Áp lực ‘Địa chính trị’

- Cấm vận ?

   Năm 2010, thuyền trưởng của một tàu vận tải Tàu, say rượu đã đâm vào một Tàu tuần tra biển Nhật trong vùng biển tranh chấp Senkaku, Nhật bắt giữ ông này cùng thủy thủ đoàn, gây một ‘đối đầu ngoại giao' Tàu-Nhật. Trong giai đoạn căng thẳng, Tàu dự trù kế hoạch ngừng cung cấp đất hiếm cho Nhật (giải thích do bảo vệ  tài nguyên và làm giảm gây hại môi sinh!)  và ngay sau đó giá đất hiếm (do Tàu kiểm soát) tăng vọt trên thị trường lên 500% (trong 2011 và 2012)

     EU, Nhật và Mỹ cùng lên tiếng,khiếu nại với WTO vào 2012 chống chính sách giới hạn xuất cảng kim khí đất hiếm thành phẩm của Tàu, tuy Tàu sau đó phải tuân thủ luật lệ quốc tế WTO bỏ thuế suất đánh vào sản phẩm nhưng vẫn đòi các phụ phí từ 2015

    Nhật thay đổi  ngay chính sách ‘đất hiếm' , đầu tư vào Lynas (Úc) và đang từ 100% tùy  thuộc vào Tàu, xuống còn 58% vài 2018..

     Năm 2019, Tàu hăm dọa đưa vào danh sách giới hạn  xuất cảng nguyên liệu và kỹ thuật của một số  ‘đất hiếm’ để phản đối Chính sách của TT Trump chống Công ty Viễn thông Tàu Huawei

   7 tháng 11, 2023 Bộ Kinh tế Té Tàu thông báo việc ‘siết chặt' kiểm soát xuất cảng đất hiếm, tùy theo loại và tùy nơi muốn mua.. như một phản ứng trước việc Mỹ giới hạn bán semiconductors cho Tàu !.. Việc giới hạn bán kim loại  của Tàu sẽ kéo dài đến cuối tháng 10-2025

   (Tàu ngưng cung cấp Gallium cho Mỹ từ tháng 6-2023, sau đó là graphite và giới hạn trao đổi kỹ thuật luyện kim và luyện magnet với Mỹ)

     Tháng 9-2023, Mỹ đã gặp một trở ngại kỹ thuật, phải ngưng việc giao các phi cơ F-35 trong một tháng, khi tìm ra là magnet trong động cơ phản lực (turbojet) được làm từ cobalt và hợp kim samarium nhập từ Tàu. Tuy hợp kim này không gây nguy hại cho phi cơ , nhưng vi phạm một điều khoản về an ninh quốc phòng, buộc các công ty chế tạo thiết bị quốc phòng cung cấp cho quân đội Mỹ phải liệt kê mọi nguồn gốc vật liệu từ Tàu, và chỉ các nhà thầu Mỹ mới được phép ký các hợp đồng về quốc phòng..Sau khi kiểm soát lại , Bộ QP tạm cho phép sử dụng khoảng 600 phi cơ F-35s , có động cơ có magnet  hợp kim Tàu, nhưng không được phép dùng alloy của Tàu trong các phi cơ đang  được tiếp tục sản xuất !

- Áp lực ‘địa chính trị'

  Ngoài các kế hoạch lâu dài, khai thác mỏ tại các quốc gia Phi châu . Tàu dùng các khoản đầu tư và cho vay trong BRI (Nhất lộ Nhất đới) để tạo ảnh hưởng chính trị lên các quốc gia Phi chậu, đặc biệt để khai thác quặng mỏ và đưa về chế biến tại Tàu..(xin đọc lại bài Lithium)

       Tàu là một trong những quốc gia sản xuất và cung cấp nhiều kim loại quý hiếm quan trọng cho thế giới kể cả nguyên tố-kim loại đất hiếm (rare earth elements=REEs) như lithium, antimoine, indium, tungsten, graphite.. Tàu cung cấp 80% REEs toàn cầu và là ‘chủ' thị trường (Antimon cần cho công nghiệp chất làm chậm cháy, chất bán dẫn..; Tungsten không thể thiếu trong hợp kim thép và chế tạo dụng cụ để cắt ) Tuy nhiên do Tàu không có tài nguyên về Cobalt và Đồng để tăng sản xuất ‘bán dẫn=semiconductors, nên phải .. tìm tài nguyên qua các kế hoạch địa chính trị !

   Ví dụ điển hình là trường hợp của Democratic Republic of Congo (DRC).

Congo là một quốc gia Phi châu rát giàu về mỏ quặng khoáng sản, đặc biệt là Cobalt, Đồng ..Quốc gia nghèo và cai trị do quân phiệt độc tài, thiếu toàn bộ các cơ sở hạ tầng để có thể khai thác quặng mỏ tại các vùng xa xôi.. Tàu đã khôn khéo dùng các khoản cho vay (trong Sáng kiến BRI=Belt Road Initiative) và hiện nay Tàu sở hữu 15 trong số 17 Cơ sở hoạt động khai thác Cobalt tại Congo. Công ty Congo Dongfang International Mining, tuy mang tên là quốc tế, chỉ là công ty ‘con' của Huayou Cobalt (sở hữu nhiều mỏ Cobalt từ 2015). Các ngân hàng quốc doanh Tàu đã đầu rụ 124 tỷ USD vào 5 công ty Tàu khai thác mỏ tại Congo..

   Cũng tại Congo, Tàu còn có China Molybdenum Co Ltd , khai thác quặng mỏ đa dạng hơn gồm cả Đồng, Cobalt và Molybdenum .. từ 2016.

• Chiến lược đối phó của Mỹ  và Đồng minh..

   Để đối phó với nguy cơ ‘độc quyền' của Tàu, gây những trở ngại trong các hoạt động kinh tế và nhất là trong lạnh vực quốc phòng, Chính phủ Mỹ đã có nhiều kế hoạch và chiến lược..

    Việc đầu tiên Chính quyền Mỹ thực hiện (2013) là lập một kho an toàn tồn trữ các nguyên liệu tối cần thiết (như Kho dự trữ Dầu hỏa chiến lược trước đây)

   Năm 2016, ngay sau khi đắc cử ,TT Trump đã công khai công bố ‘Chính sách độc lập về kim loại đất hiếm' và thực hiện nhiều kế hoạch để dự trù đến 2025 Hoa Kỳ sẽ tự cung cấp các nguyên liệu khí hiếm cần thiết.

   (Dựa trên Defense Production Act, Ngũ Giác Đài đã chi 1.75 tỷ USD vào kim loại đất hiếm dùng trong đạn và phi đạn ; 350 triệu dành cho microelectronics)

    Tháng 10, 2020 TT Trump ký các "Sắc lệnh Hành Pháp" số 13817 và 13953 tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia về công nghiệp hầm mỏ,nhằm thúc đẩy việc sản xuất nội địa các kim loại đất hiếm tối cần thiết cho quốc phòng Mỹ và giảm sự tùy thuộc vào Tàu..

    Trong số 35 kim loại cần thiết cho tiêu dùng của Mỹ, 31 loại do Tàu cung cấp đến 50%; và 14 loại Mỵ hoàn toàn không có nguồn cung cấp nội hóa

   Ngũ giác Đài đã chuyển hàng triệu USD vào các kế hoạch và đầu tư và xây dựng các cơ sở chế biến, từ khai thác mỏ đến khi có thành phẩm tinh luyện ngay trong nước, đặc biệt chú trọng đến các kim khí dành cho nhu cầu quốc phòng..

   Bộ QP Mỹ cũng đã đầu tư trên 200 triệu USD vào kỹ thuật tách và biến chế neodymium magnets , lanthanum dùng cho Phi cơ F-35s và phi đạn Javelin

   Tình hình Kho ‘tồn trữ' của Mỹ 2023 : Defense Logistics Agency  đang trữ 600 tấn neodymium, 70 tấn praseodymum và 100 tán NdFeB..(theo số liệu của Ames National Library:CMI Partners)

• Hợp tác quốc tế.. chống độc quyền Tàu

   Úc, Canada và EU cùng Mỹ đã đặt ra nhiều chính sách trong việc chống độc quyền..

  Tháng 6, 2022 Mỹ đã khởi xướng thành lập Mineral Security Partnership nhằm đối phó với hậu quả do độc quyền của Tàu gây ra .Tháng 9-2022, tại phiên họp có sự tham gia của Úc, Canada, Finland, Pháp, Nhật, Nam Hàn, Na Uy, Thụy Điển.Anh,Mỹ và EU cùng các quốc gia giàu về quặng mỏ như Argentine, Brazil, Congo, Mongolia, Mozambique, Namibia,Tanzania và Zambia.. một số quyết định liên kết về khai thác và chế biến quặng mỏ đã được bàn thảo..

• Đầu tư vào Cơ sở khai thác và Chế biến tại Mỹ.. “Made in America"

 Các Công ty chế biến và tinh luyện kim loại ‘đất hiếm' trong năm qua đã mạnh dạn đầu tư xây dựng mới hoặc tái sử dụng các Nhà máy đang tạm đóng cửa; ứng dụng các phát minh kỹ thuật, chế biến nhanh và giá thành rẻ hơn, đồng thời giúp tránh được việc gây tổn hại môi sinh (như các phương thức cổ điển dùng dung môi trong 30 năm qua tại Tàu)

  Công ty Mỹ MP Materials Corporation, khai thác mỏ đất hiếm tại Mountain Pass, California trước đây phải gửi quặng sang Tàu để chế biến thành neodymium và các kim loại khác..Bộ QP Mỹ đã cấp cho Công ty 35 triệu USD để xây dựng nhà máy chế biến HRRE ngay tại Mountain Pass.

 Tháng 8 vừa qua Công ty cho biết đã có các cơ sở phân cách và tinh luyện đất hiếm ngay trong Hoa Kỳ ( tại Fort Worth , Texas), chế biến tại chỗ các hợp kim từ đất hiếm, tinh luyện đặc biệt về magnet,  nhưng không công bố số lượng sản xuất

   Các kim loại đất hiếm do MP dự trù ưu tiên sản xuất: neodymium và praseodymium (NdPr) , tiếp theo là dysprosium, terbium .. là những nguyên liệu tối quan trọng cho Công nghiệp quốc phòng Mỹ..

          Xe vận tải chuyên chở quặng mỏ tại Mountain Pass (hình Politico)

 Bộ Năng lượng Mỹ tiếp tục đầu tư vào việc xây dựng các Nhà máy chế biến tại Nebraska, Montana, Georgia và Utah..

   Công ty Ucore Rare Metals (UCU.V) sẽ bắt đầu sản xuất (2025) tại Louisiana , chế biến kim loại đất hiếm bằng Kỹ thuật Rapid SX, nhanh gấp 3 lần hơn  phương pháp solvent extraction, không gây ra chất thải độc hại và Cơ xưởng chỉ cần một diện tích nhỏ hẹp hơn. Ucore thành lập năm 2006, dự trù khai thác đất hiếm tại Alaska, nhưng sau đó từ 2022 đổi sang tinh luyện và chế biến. Ucore được Pentagone tài trợ về nghiên cứu, hiện đang thương thuyết để tiếp nhận 'nguyên liệu sơ chế' từ 17 mỏ (kể cả từ Brazil).., Nguyên liệu được chở về, tập trung tại Port of New Orleans, sau đó chuyển vận bằng xe tải đến nhà kho và sản xuất thử nghiệm từ đầu năm 2024.

   Phoenix Tailings, một Công ty tư nhân Mỹ dự trù bắt đầu tinh luyện ‘đất hiếm, theo quy mô nhỏ tại một Cơ sổ ở Massachusetts, dùng kỹ thuật mới, không gây ô nhiễm không khí và không chất thải độc hại

• Hợp tác quốc tế..

   Ngoài các kế hoạch xây dựng cơ sở sản xuất trong nước, Hoa Kỳ còn có những chiến lược phá bỏ độc quyền của Tàu bằng cách cộng tác đầu tư tại các quốc gia khác; tham gia vào Kế hoạch Central Rare Earths Processing Hub do Canada khởi xướng..; đầu tư khai thác mỏ tại Phi châu; tham dự vào các chương trình xây dựng cơ sở hạ tầng tại quốc gia hầm mõ Phi châu (như đối trọng với BRI của Tàu)

• Với Canada

Chính quyền Saskatchewan đã đầu tư , nghiên cứu một phương án sản xuất vào 2024, dùng đất hiếm Canada, chế biến áp dụng kỹ thuật mới với AI, thay vì phải dùng 100 công nhân theo phương pháp solvent extraction, nay tự động hóa để chỉ cần.. 4 nhân viên điều hành ! Nhà máy sản xuất cần vốn đầu tư căn bản cao nhưng đổi lại là tiếr kiệm nhân lực và không gây tác hại môi sinh ?. Một Nhà máy tại Quebec, cộng tác với Mỹ, dùng thủy điện để chế biến đất hiếm từ quặng mỏ Elk Creek, Nebraska

• Úc, Đồng minh thân thiết nhất của Mỹ , có nguồn lộ quặng mỏ lớn và có tiềm năng tự khai thác và chế biến, không cần phải đưa quặng thô sang Tàu như trước. Công ty Lynas Corp Ltd là công ty lớn nhất về khai thác quặng mỏ (ngoài Tàu). Lynas có nhà máy chế biến tại Malaysia, đang xây dựng các nhà máy chế biến từ nguồn vốn của Chính phủ Úc, tại Western Australia..Ít nhất 4 Cơ sở đang được xây dựng tại các khu vực quặng HRRE tại Western Australia, NSW, South Australia và Northern Territory..

  Cộng tác về khai thác và biến chế giữa Mỹ, Úc và Nhật (kỹ thuật cao) sẽ giúp đạt mục tiêu phá vỡ độc quyền của Tàu trước.. 2025 ?

• Cộng tác với Thụy Điển khai thác mỏ quặng REEs  vừa khám phá tại cực Bắc của nước này với khoảng 1 triệu tấn quặng..

• Đầu tư và Viện trợ tại Phi châu

US-DRC-Zambia Memorandum (2020) là một partnership  giữa Mỹ, Congo và Zambia nhằm phát triển việc khai thác cobalt kèm những đề nghị vé transpiracy và traceability của supply chain.. Agreement giúp phát triển kinh tế của Congo và Zambia, giúp cải thiện kỹ thuật khai mỏ và giúp vốn cho các Nhà khai mỏ nhỏ

  Tại Hội nghị Thượng đỉnh G20  (9-2023) ,Mỹ , Án, Saudi, UAE và EU công bố Sáng kiến Hành lang IMEC, sáng kiến này có thêm một kế hoạch phụ , do Mỹ và EU đưa ra là Trans-African Corridor, một hành lang từ Angola đến Congo và Zambia, gồm 1300 km đường sắt nối Cảng Lobita (Angola) đến Luau, có 400km bên trong Congo đến Kolwezi, trung tâm các mỏ Đồng và Cobalt.. nhằm giúp vận chuyển các kim loại này về EU.. Ngoài những mục tiêu phát triển kinh tế, hạ tầng cơ sở cho các quốc gia liên hệ.. còn có thêm mục tiêu giải tỏa ‘độc quyền' về kim loại quý hiếm do Tàu đang nắm giữ..?

                                                                             Tràn Lý  12/2022