Trần Minh Quân

 

 

 

Ớt (cay) : Gia vị và Thuốc

                                                            Trần Minh Quân

 

Ớt ngọt (đúng hơn là Ớt không cay) dùng làm .. thuốc “bổ” tuy có vẻ hữu lư nhưng quư Vị thân hữu tại Pháp và Canada (Bà Nữ hoàng, Phu nhân của Vua Nhạc Trẻ) lại thắc mắc v́ chỉ thích ớt cay ..:

  • “ nh́n qua cái tựa nói ăn ớt rất tốt, mừng quá v́ tui ăn ớt dử lắm, ăn ǵ cũng phải có ớt, nhưng coi kỷ lại th́ phải ăn ớt chuông mới được.. mà tôi chỉ toàn ăn ớt hiểm không hà, không biết có tốt không, xin cho biết để tui.. mừng (TH Canada)

Bà Giáo bên Tây gửi cho.. vài trang về ‘Ca dao' có chủ đề.. Ớt :

Xin trích vài câu :  

               “Ớt non mà trổ hoa cà

                Lấy em không đặng ở già vậy thôi “         (xin mời đọc .. Cà của TMQ)

và câu này lại liên quan đến Mít :

               “ Cây mít ướt trồng bờ ao cũng ướt

                 Cây ớt cay trồng nơi ang nước cũng cay..”   (xin mời đọc.. Mít của TMQ)

 

  • Đại cương về Ớt..cay

Các sách vở chuyên môn (y-dược, thực vật học) khi bàn về Ớt  thường dùng danh từ chung  Capsicum species.. Danh sách các loài ớt cay quá nhiều (loại ớt ngọt ra), nên được chia thành 5 nhóm chính (Xem bài Cây ớt và các loài ớt) và 2 nhóm quan trọng nhất là

  • Capsicum annuum : (annuum = hàng năm)

C.annuum var, annuum có các loại ớt cay như Chili pepper, Red pepper, Paprika

C. annuum var, conoides  có Irish, Mexican chili, Pimiento..

       (conoides = h́nh chóp nón)

C. annuum var glabriusculum có Bird pepper

       (glabriusculum= hơi nhẵn)

C. annuum var. longum có Louisiana long pepper và các loài lai tạo

       (longum= dài)

  • Capsicum frutescens : (frutescens=mọc thành bụi, loại cây bụi)

Nhóm này có các loại ớt rất cay như Tabasco pepper, African capsicum, African chili.. Capsicum..

University of The District of Columbia (Center for Nutrition, Diet and Health) kể vài loại Ớt cay ( họ gọi là Chile pepper) bán tại các Chợ Mỹ

  • Paprika pods (pod=quả là chữ các nhà vườn dùng phân loại các giống ớt dựa theo dạng quả ): quả dài, đỏ sẫm.. cay ít (little pungency)
  • Jalapẽno peppers : bán ra thị trường khi hái c̣n xanh
  • Anaheim hay New Mexican : dài, trụ thuôn , 7-9 inches
  • Wax or Banana peppers .. ít cay khi xanh..

  Tại Việt Nam : Ông Nguyễn Quốc Bảo (trong Ăn ớt nói càn) ghi tên các loại ớt: “ớt hiểm (ớt mọi), ớt rà, ớt xim, ớt chỉ thiên, ớt sừng vàng (châu Phi), ớt ch́a vôi, ớt giấy, ớt bi (bị), ớt sừng trâu (ḅ),ớt xiêm (Thái?), ớt cựa gà..”

   Ông Kỹ sư Canh nông Hồ Đ́nh Hải (bài Cây ớt) ghi đơn giản hơn , chia thành ;

  • Ớt chỉ thiên  (quả hướng lên trời) gồm ớt cay lai, ớt hiểm, ớt hiểm lai..
  • Ớt chỉ địa ( quả hướng xuống đất)  gồm ớt ‘Chilli", ớt cay Hot Chilli (gốc Hàn). ớt sừng trâu, ớt hiểm.. chỉ địa

       (Wikipedia Việt ghi Ớt hiểm c̣n gọi là ớt mắt chim, ớt thóc hay ớt Thái..)

  Ớt cay đúng là nhóm ớt đa dạng, đa sắc nhiều .. tên:  Tên ta, tên tây, tên Mỹ..nhưng xin dùng chung .. “Ớt nào cũng là ớt" và Ớt (cay) th́ phải.. cay (!) như ca dao đă dạy (xin nhắc lại cho quư vị chưa đọc bài đầu : “Ớt nào là ớt chẳng cay ; Gái nào là gái chẳng hay ghen chồng".  Có vị học giả c̣n so sánh “ăn trúng miếng ớt cay.. tê tái như khi ‘được' sư tử.. ghen ? “ Ngộ thật !

   Vụ ‘cay' của Ớt, theo nghiên cứu trên PubMed.. lại tùy thuộc vào ‘mưa' hay đúng hơn độ ẩm của đất.. cùng loại ớt trồng gần nhau (1 m vuông) lại có cây cho quả cay, nhiều ít ..khác nhau ? đất khô th́ ớt ít cay !

     xin đọc (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3311884/)

   ( Có thể bài này sẽ giúp hiểu được sự khác biệt giữa bà Hoạn Thư và Bà Thức trong vụ Cẩm Nhung .. chăng ?)

  • Vị cay của Ớt :

   Tại sao ớt lại.. Cay:  các nhà khoa học có câu giải thích (nhưng tại sao Hoa, Ông hay Bà Trời, Hoạn Thư lại ..ghen th́ Ông Nguyễn Du quên không giải thích !)

Ông Kỹ sư Hồ Đ́nh Hải (VN) giải thích rơ ràng.. vô cùng :

    (https://sites.google.com/site/raurungvietnam/rau-than-thao-dhung/cay-ot)

 Ông  cũng mô tả về Capsaicin (mà ai cũng đồng ư là chất tạo vị cay cho ớt)

Xin Quư vị vào google/ Wikipedia xem công thức, và h́nh ảnh phân tử Capsaicin, tên IUPAC..các tính chất lư hóa..Và Thang cấp Scoville cao tột đỉnh : 16 triệu SHU

Wikipedia ghi lịch sử việc t́m ra Capsaicin (từ 1816)..và rồi nhóm Capsaicinoid (1961)

(hiện nay có 6 loại capsaicinoid tự nhiên và nhiều loại sinh-tổng hợp khác)

Cơ chế tạo vị cay của Ớt được giải thích :

Cảm giác nóng bỏng và đau rát do Ớt là hậu quả của các phản ứng hóa học tương tác giữa capsaicin và các tế bào thần kinh cảm giác. Capsaicin kết dính và thụ thể, gọi là vanilloid receptor, típ phụ 1 (TRPV1). TRPV1 là một thụ thể loại kênh ions (ion-channel)

TRPV1 cũng có thể bị kích khởi do nhiệt, protons và mài ṃn vật lư (abrasion).. cho phép các cations đi qua màng tế bào .. Sự kiện tế bào thần kinh bị khử cực=depolarization, kích khởi tín hiệu lên óc : Capsaicin kết bám vào thụ thể TRPV1 nên tạo ra cùng một tín hiệu lên óc như vừa kể..và ..gây cảm xúc nóng-bỏng.

   Capsaicin chỉ gây tạo tín hiệu mà không gây tổn hại thật sự cho tế bào thần kinh.

Phản ứng sưng-viêm gây ra do tiếp xúc với capsaicin được xem là một phản ứng của cơ thể chống lại sự kích thích thần kinh.. ví dụ như capsaicin gây sư co thắt khí quản được giải thích là do kích động các Sợi C dẫn đến phóng thích các neuropeptid..

  • Đo độ cay ?

    Độ cay của Ớt , v́ có quá nhiều loại.. nên không thể so sánh đơn giản : cay ít, cay vừa, cay nhiều (theo kiểu .. nhà hàng : mild, medium, hot..) hay không ai bàn độ cay của..Gừng ! Các nhà khoa học.. hiện dùng Scoville scale để ..’cùng' đo độ cay của các loại Ớt . ( Wilbur Scoville một nhà dược học Mỹ đă ..đưa ra ‘thang cấp này vào năm 1912) và đơn vị hiện dùng đo độ cay là SHU=Scoville Heat Units . Xin đọc thêm chi tiết trên Wikipedia hay vào “The Scoville Scale" (Happy stove). Theo sách vở (Guiness book) th́  Ớt Vô địch cay hiện nay là Red Savina Habanero có SHU đến 577 ngàn !

Ấn độ đă công bố loại ớt Naga Jolokiai, SHU= 855 ngàn nhưng chưa được chấp nhận

(Ớt Thái = Xiêm thuộc loại ‘xoàng .. chỉ 100 ngàn.)

   Ông Nguyễn Quốc Bảo cũng giải thích về SHU.. và kết luận.. không chính xác v́ độ cay SHU không tùy thuộc vào cái lưỡi ..'lưỡi mỗi người một khác mà’ (!) . Cùng một trị số SHU nhưng ông Huế chưa thấy cay, và bà G̣ công lại xuưt xoa ?!

  • Ớt cay và nghiền Ớt :

Ông ‘ăn ớt nói càn’ này giải thích hiện tượng ăn ớt.. bị (hay được) cay rồi sinh nghiền ?

“Trong miệng, mũi và cổ họng có những thụ thể (receptor=récepteur) đau (đây là cảm nhận ..cay) gọi chung là các tế bào sinh ba (trigeminal), khi bị kích thích, chuyển các tín hiệu (đau-cay) đến óc..óc tiết chất endorphin (chất này là .chất phản vệ làm giảm cảm giác đau-cay , tạo một cảm giác khoan khoái (euphoria).. quá đă cho người ăn ! Có lẽ do cảm giác này nên người Ấn xem ớt như thuốc kích thích t́nh dục= aphrodisiac)

  • Ớt cay làm thuốc :

Các sách bào chế trên thế giới khi bàn về Ớt làm thuốc dùng chữ latinh  Capsici fructus, capsici fructus acer

  • Theo Kommission E của Đức

  Đức được xem là quốc gia Phương Tây sử dụng nhiều cây thuốc vào việc trị bệnh một cách khoa học nhất thế giới. Tác dụng trị bệnh của Ớt dựa trên các nghiên cứu trên loài Capsicum frutescens (Cayenne pepper)

  Ớt Cayenne  được chính thức liệt kê trong Từ điển Bào chế Đức Deutsches Arznei buch (DAB 1997) German Pharmacopoeia và được Commission E ghi trong Tiểu mục (monograph) dưới dạng thuốc mỡ thoa trị các cơn đau do co thắt bắp thịt nơi gáy.

   Kommission E  cho rằng các chế phẩm từ ớt Cayenne thật sự hiệu nghiệm trong các trường hợp đau nhức do bệnh lở giời leo (shingles), đau dây thần kinh sinh ba (trigeminal neuralgia) và làm giảm đau sau các cuộc giải phẫu cắt cụt chân (amputation)..Về khả năng thoa trị sưng xương khớp, capsaicin can thiệp vào diễn biến đau và sưng khớp : capsaicin có thể chặn các tín hiệu đau bằng tạo phân hủy chất P (là chất trung gian chuyển tín hiệu đau đến óc) và cũng có thể can thiệp vào sự chuyển vận các gốc oxy cần thiết trong diển tiến tạo prostaglandin..Tuy cơ chế hoạt động chưa được xác định nhưng capsaicin có thể được xem là một chất giúp giảm đau thần kinh (neuropathic).. và đang được nghiên cứu làm thuốc giảm đau  dùng lâu dài để trị các trường hợp giải phẫu ung thư.

  DAB-1997 mô tả ‘vị thuốc’ cayenne pepper : quả chín, làm khô của  Capsicum frutescens L. ‘sensu latiore' = theo nghĩa rộng),quả tách khỏi đài hoa (calyx.) Phải chứa ít nhất (no less than) 0.4% capsaicinoids.

    Việc kiểm nghiệm lượng capsaicinoids tổng cộng phải làm bằng sắc kư và các kiểm soát về thực vật cũng được tiêu chuẩn hóa (về nhận dạng cây cỏ..) Không được pha trộn các loại ớt thuộc nhóm C. annuum L var. longum

    Thành phần Ớt ‘Cayenne" theo Kommission E :

               (Pháp gọi tên lóng là : Piment enragé)

Ớt Cayenne chứa cao nhất là 1.5% capsaicinoids (nhóm chất tạo vị cay) bao gồm 0.11% capsaicin; 6-7-dihydrocapsaicin, nordihydrocapsaicin..; dầu béo; các sắc tố nhóm carotenoids (như capxanthin, capsorubin..); các glycosid ( capsicosides..), chất béo (9-17%), chất đạm (10-12%), vitamin A và C..

  • British Herbal Pharmacopoeia (BHP 1996) công nhận khả năng tạo xung huyết da (rubefacient) và làm giăn nở mạch máu của ớt..
  • Theo Review of Natural Products Mỹ

Sách Tra cứu (reference) này dùng tên Capsicum peppers và ghi tên các loại ớt sử dụng là Capsicum frutescens và Capsicum annuum (bao gồm nhiều loại lai tạo)

   Tại Hoa Kỳ, Thuốc rượu (tincture) và  thuốc oleoresin của capsicum được ghi chính thức trong Sách USP (US Pharmacopeia) và NF (National Formulary. Capsicum USP được dùng như chất tạo trung tiện (tạo bum) (carminative) (mời đọc bài Mít và Bum), kích thích (stimulant) và tạo xung huyết da.. Capsaicin, cô lập từ Capsicum, được US FDA chấp thuận dùng như một chất chống kích thích (counterirritant) dùng trong các thuốc thoa ngoài OTC giúp giảm đau. Capsaicin  được dùng trong công thức nhiều thuốc thoa như ArthriCare là loại thuốc thoa kem nhăo (rub) trị sưng xương khớp : hoạt chất chính là Capsicum oleoresin (chứa 0.025% capsaicin) phối hợp cùng menthol USP và Aloe vera gel..Các loại thuốc mỡ Capsicum như Zostrix cream chứa 0.025% hay 0.075% capsaicin, dùng thoa ngoài trị bệnh đau nhức do giời leo=shingles (herpes zoster) và đau dây thần kinh hậu đậu (postherpetic neuralgia)..

    Trong phần ‘Dược lực học’ (Pharmacology).. Sách ghi các tác dụng trị bệnh của ớt

  • Kích thích da (irritant) : do hoạt tính của oleoresin và capsaicin. Các dạng thuốc chứa capsaicin khi thoa bên ngoài tạo các cảm giác từ ấm da đến nóng bỏng tùy theo chứa nhiều hay ít capsaicin ; thoa nhiều lần, làm..da quen hơn bớt cảm xúc.. Rất nhiều nghiên cứu khoa học đă chứng minh tác dụng này.
  • Trị đau nhức : Capsaicin đă được nghiên cứu trong các lượng định về cảm nhận đau (nociception) ; sự nhận và chuyển các tín hiệu..’đau' .Đặc biệt nhất là capsaicin tạo hiện tượng thấy đau do một kích ứng cơ học thường không tạo cảm giác đau ( physical allodynia) và cảm thấy đau tăng lên  bất thường (hyperalgia) vượt ra ngoài các ‘vùng đau' (bao gồm cả hiệu ứng tâm, sinh lư) nên có thể dùng trong các trường hợp bệnh đau ‘kinh niên'.. như shingles (herpes zoster)..
  • Ngứa (pruritus) : Thuốc thoa có capsaicin hữu hiệu khi trị ngứa do bị vẩy nến (psoriasis), ngứa khi trị bệnh ngoài da bằng PUVA (quang hóa trị liệu=photochemotherapy) bằng psoralen (loại thuốc có khả năng hấp thu tia cực tím có độ dài sóng cao UVA)   và ngứa do prurigo nodularis (bệnh ngoài da có những nốt cứng nổi lên..)
  • Giải trừ mẫn cảm (desentization) của thần kinh trong mũi. Hít hay xông hơi bằng  thuốc nước chứa capsaicin làm mất cảm ứng của thần kinh trong mũi , giúp trị sổ mũi, nghẹt mũi..và tức ngực
  • Giảm mẫn cảm của bọng đái : Chuyền thẳng thuốc nước có capsaicin vào bọng đái (intravesical) giúp giảm đái ban đêm, và giảm đau nơi bọng đái...
  • Theo Sách thuốc Việt

Các Thầy thuốc Việt dựa theo tài liệu Âu-Mỹ và Ấn-Tàu cũng viết về Ớt cay.. trị bệnh
  Sách ‘ Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam (Viện Dược Liệu VN), tập 2, trang 504 có chuyên mục về Ớt (Capsicum frutescens). Sách cũng ghi thành phần (có cả h́nh công thức hóa học của Capsaicin, Capxanthin..và tác dụng dược lư của ớt và 
đặc biệt là có ghi.. “Tác dụng gây ung thư của ớt (?) xin trích nguyên văn  đoạn này ở trang 507 :..”khi cho chuột ăn thức ăn có tỷ lệ 10% ớt trong một thời gian dài, thấy tổn thương niêm mạc tá tràng, loét dạ dày và ung thư niêm mạc, xơ gan, u gan và ung thư gan..”

(đoạn văn không ghi nguồn gốc trích dẫn, không ghi loại ớt và không cho biết thời gian cho chuột ăn ớt là.. bao lâu ?)

    Sách có ghi một số cách dùng ớt trị bệnh nhưng đặc biệt có ‘“Phương thuốc rượu ớt” :Ớt giă nát, ngâm rượu với tỷ lệ 1/2 (1 phần ớt tươi-hai phần rượu.. dùng xoa bóp..trị đau lưng, thấp khớp, đau dây thần kinh.. (xin các vị thích nhậu rượu đế với ớt làm mồi chú ư . rượu 1/2 chỉ thoa ngoài, cấm ‘dzô')

Ông Nguyễn Quốc Bảo (Ăn ớt nói càn) bàn về Ớt trị bệnh theo Đông y (?) như sau :

“.. Ớt được ca tụng như thần dược : ngoài tục truyền Ớt chữa sốt rét ngă nước cho mấy người tha phương lên mạn ngược, các Thầy lang nói :Ớt vị cay, tính nóng, có tác dụng tiêu đờm, ôn trung, tán hàn, giải biểu, kiện tỳ, tiêu thực..thông kinh lạc, chỉ thống..” Ông kết luận là v́  lá và rễ cây ớt cũng trị bệnh nên “Hổng có bệnh chi mà Ớt không trị nổi “

  Nhưng nếu Đông Tây Y  ‘phối hợp th́ cũng hay ?

   Một thử nghiệm (double insu =mù đôi) trên 160 bà trước khi mổ cắt bỏ tử cung (hysterectomie); so sánh với nhóm đối chứng, được dán cao (emplâtre) Cayenne vào các huyệt K-D2 (châm cứu Hàn quốc) hay Pericardium (P6 Châm cứu Tàu).. Các bà dán cao giảm được buồn nôn rơ rệt sau khi mổ. Cao được dán ngay trước khi gây mê và gỡ ra 8 giờ sau khi giải phẫu.. (PassportSanté)

    (Ghi thêm : Huyệt Pericardium P6 là Huyệt Nội Quan (Nei-Guan) nơi cổ tay)

   

  • Ớt giúp nhớ hay làm.. quên ?

  Cứ theo ca dao Việt, th́ ăn Ớt làm nhớ .. v́ nhớ mới ghen, nhớ nên khi hỏng thi là biết vị ‘cay' ( dù không ăn ớt!). Ông Giáo sư Ming Li Ph.D  của University of South Australia tại Adelaide (Úc) công bố (qua Medscape Medical News July 30, 2019) th́ khi nghiên cứu thống kê về vụ ăn ớt bên Tàu (có sự cộng tác của China Health and Nutrition Survey) từ 1989 đến 2011 , (chỉ ăn ớt cay, ớt ngọt không tính). Nghiên cứu có vẻ rất nghiêm túc, phân chia các nhóm dân số , phái tính, tuổi, địa phương, lượng ớt tiêu thụ, so sánh với dân không ăn ớt..để đi đến kết luận :

  “Ăn ớt cay nhiều hơn 50 gram/ ngày liên hệ với nguy cơ (gấp đôi) về kém trí nhớ và tăng 56% khả năng.. mau quên !”

    Nghiên cứu này cũng ghi thêm “Người học càng cao.. càng bị ảnh hưởng !’

 Nhưng, một nghiên cứu khác tại Trùng Khánh lại trái ngược, v́ t́m thấy người dưới 40 , ăn ớt (không ghi số lượng) lại .. khôn hơn ! (positive cognitive function)

(Nghiên cứu trên thú vật ghi nhận capsaicin có thể gây độc thần kinh v́ ảnh hưởng đến nồng độ yếu tố dinh dưỡng thần kinh (neurotrophic) của óc (BDNF =brain-derived neurotrophic factor)

   Và các nhà khoa học, cũng tại Úc như GS Amy Loughman ĐH Deakin, Melbourne cho rằng .. kết quả trên là lơ mơ, không xác quyết=non conclusive (Nutrients online May 27, 2019) ! Và chúng ta yên tâm cứ tiếp tục ăn ớt để tiếp tục nói càn, nói không ngưng ? v́ nghiên cứu tại Tàu.. chưa chắc đă trúng ?

  • Coi chửng .. ăn Ớt ? :

Ăn ớt ‘nhiều' (thật khó biết.. thế nào là nhiều, cuộc đua về ăn ớt nhiều của các vị gốc Huế, gốc Ninh Ḥa.. và thêm các vị gốc B́nh Định , hiện chưa có.. kết quả!) Ăn ớt , theo trên, đúng là có lợi (?) nhưng cũng có một số các vấn đề cần lưu ư :

  • The Review of Natural Products ghi trong phần Toxicology (!)

   Phản ứng phụ của Ớt mà mọi người đều biết là cảm giác nóng-bỏng khi ớt tiếp xúc với các màng nhày ẩm ướt (moist). Do đó ớt được dùng trong các b́nh phun-xịt (spray) tự vệ..khi xịt vào mắt kẻ tấn công, thuốc xịt gây mù mắt ngay và tạo cảm giác khó chịu nơi mắt kéo dài đến 30 phút, nhưng không gây hư hỏng luôn cho mắt. Khi bất cẩn bị chạm ớt (màng nhày) cần rửa ngay bằng nước và nếu có thể.. bằng sữa tươi (?)

    Độc tính của loại Ớt Tabasco (sauce) được thử trên.. chuột. Các nhà nghiên cứu ghi liều ‘cấp tính" LD50 là 24mL/kg. Thử tính trên người (kiểu dân gian trung b́nh. 50kg) th́ muốn ngộ độc phải ..sơi 30 lít sốt Tabasco một lượt ! Thử nghiệm ghi tiếp.. ăn sốt Tabasco (b́nh thường thêm vào thức ăn) liên tục 90 ngày.. không có triệu chứng ngộ độc (tin vui cho Quư vị ăn ‘tương ớt' Siracha hiệu con Gà.. ăn phở, sẽ an toàn)

    Ăn ớt đôi khi thấy ‘xót ruột' (?) có thể do.. hạt ớt gây ra, do đó nên bỏ hạt trước khi ăn hay ăn ớt với.. Chuối.

      Vụ ăn ớt gây loét bao tử cũng gây.. tranh luận :

  • Người ăn mỗi ngày 3g capsicum  thường xuyên ‘có thể’ bị loét bao tử nhưng ăn bao lâu mới bị loét th́ không có câu giải đáp !
  • Ăn ớt .. bảo vệ người uống aspirin không bị loét bao tử (!) (British Medical Journal 288-1984)
  • Capsaicin là.. con dao hai lưỡi.. v́ giúp cải thiện đau bao tử sau khi ăn (postprandial heartburn) nhưng lại làm giảm việc loại dịch bao tử một trong những yếu tố bảo vệ màng nhày bao tử (Aliment  Pharmacology Therapy  14-2000).
  • Ớt cay .. làm thuốc bổ ?

Trong bài Ớt chuông, chúng tôi không dám gọi Ớt cay là thuốc Bổ.. nay có nhiều tài liệu của Tây làm chúng tôi phải nhận là .. ‘viết càn’ (tuy không ăn ớt)

  Xin đọc : “Potential health benefits of conventional nutrients and phytochemicals of Capsicum peppers" (Pharmacy & Pharmacology International Journal Vol 6, Issue 1-2018) và đặc biệt là bài Cayenne của PassportSanté (https://www.passportsante.net)

Nhưng thật ra, Ớt cay không thể xếp vào loại ‘thực phẩm chức năng' (functional food) v́ không thể ăn.. ào ào, ăn thoải mái nổi chỉ v́.. cay miệng, bỏng môi.. Dùng ớt cay làm thuốc “bổ” phải dùng “ớt bột trong viên nang (capsules).

   Các Cửa hàng Health Food  có các ‘chế phẩm “Cayenne “ nhiều loại : Puritan (viên 450mg) ; Nature's Way (viên 450mg, 40,000 H.U.);.. Bên Âu châu có Complexe de Piment  (pha trộn thêm Tiêu đen, chứa đến 800mg Capsaicin); Biovea (Poivre de Cayenne (450mg, 40,000 unité Thermiques)..

Các ông Tây trong “Top Santé" ghi các nghiên cứu ‘mới' như

  • Ớt cay bảo vệ chống ung thư ruột già.., chống ung thư tuyến tiền liệt..

(https://www.topsante.com/medecine/cancers/cancer-colorectal/le-piment-a-des-effets-protecteurs-contre-le-cancer-colorectal-62979)

  • Trong bài ‘Ớt chuông' chúng tôi có ghi ‘Ăn ớt .. ít chết hơn v́ bệnh Tim" , “sống lâu hơn” và tránh ung thư : xin nhắc lại : Ớt này phải là.. Ớt cay!

(https://www.insider.com/eat-chili-peppers-live-longer-reduce-heart-disease-cancer-risk-2020-11)

Thành phần dinh dưỡng của Ớt cay (USDA ghi rơ là Ớt Cayenne) :

   100g chứa trung b́nh 12g chất đạm, 17.2g chất béo. 60g carbohydrates .. nhiều vitamin (nhóm A cao nhất) và khoáng chất..

Khi dùng uống (dạng capsule) Ớt cay có thể có các tác dụng :

  • Hỗ trợ tiêu hóa : giúp tiết nước bọt do kích thích các tuyến nước bọt ; tạo lưu lượng các men tiêu hóa ; tăng tiết dịch vị.. Giúp giải độc cơ thể
  • Giúp bớt các cơn migraine :
  • Ngừa sự đóng cục máu (caillots de sang), tăng hoạt động ly giải fibrin, giúp ngừa  trụy tim (stroke)
  • Giúp giảm cân : nhờ làm bớt cảm giác thèm ăn (?), giúp tiêu hóa chất mỡ béo..
  • Giúp chống cúm, chống cảm và tức ngực : do các chất chống oxy-hóa và vitamin A, nên tăng hoạt hệ miễn nhiễm; làm tan đờm giảm tức ngực ; tăng nhiệt độ cơ thể giúp bớt cảm giác lạnh do cúm.. (dùng Trà phối hợp gừng (1/4 th́a cafe), giấm táo (1 th́a súp), ớt cayenne (1/4 tsp) và mật ong (1TBS) thêm 2TBS nước)

     Xin đọc thêm : Health Benefits of Cayenne Pepper trên webmd.com

Bài viết này mang tựa đề “Ớt (cay) : Gia vị và Thuốc", nhưng lại lan man lạc vào ‘thế giới" của các Vị Thầy thuốc..nên quên cả phần Gia vị và Nhà bếp. Xin Quư vị xem tiếp.. Phần “Ớt cay làm Gia vị “

   Cũng xin Quư Vị vui ḷng tham khảo các Bác sĩ, Dược sĩ ‘gia đ́nh' trước khi dùng các ‘thuốc' trong bài. Xin đa tạ
 

                                                                               Trần Minh Quân   11/2020

 

 

 

Trở Về Trang Chính