|
|
MỸ PHẨM & DA
KEM DƯỠNG DA
Trần Minh Quân
Các sản
phẩm để săn sóc da
được xếp chung vào
mỹ phẩm. Những sản
phẩm này bao gồm rât
nhiều loại, nhiều
dạng với mục đích
chung là làm đẹp và
giữ da lành mạnh,
được bào chế theo
từng loại da và theo
từng trường hợp mà
da có vấn đề trở
ngại phải lưu tâm
săn sóc.
Các mỹ
phẩm về da có thể
gồm: cleansers (làm
sạch da), facial
masks (mặt nạ trên
da, moisturizers (tạo
đổ ẩm), sunscreen (bảo
vệ che chắn ánh nắng
mặt trời), skin
lighteners (lảm da
nhạt đi), exfoliants
(gây thay da). và cả
những loại được
quảng cao là nuôi da,
trừ nhăn, trừ nám...
Loạt bài
này sẽ trình bày một
số dữ kiện về các mỹ
phẩm liên hệ đến da:
Từ Kem dưỡng da, kem
chống nắng, kem trị
nám đến kem xóa vết
nhăn. Một bài viết
riêng sẽ được dành
cho các vấn đề kỹ
thuật như nguyên
liệu để bào chế kem,
cách tự pha chế kem
theo ý muốn.
Danh từ
Kem dưỡng da bao gồm
những loại kem được
quảng cáo trong
thương mãi bằng các
tên như Rejuvenating
cream (kem làm trẻ
da), Nourishing
cream (kem nuôi da)..
Vì tất cả đều thuộc
nhóm Moisturizing
cream hay kem tạo độ
ẩm cho da..
Một số
tài liệu dùng trong
loạt bài này dựa
theo các bài viết
của BS Trần Lý Lê,
từng giữ chức vụ VP
cho Công ty Mỹ phẩm
Quốc tế Lancômes./
L'Oreal..
ĐẠI
CƯƠNG VỀ DA:
Da
được xem là bộ
phận lớn nhất
của cơ thể, và
giữ nhiều vai
trò quan trọng
từ bảo vệ cơ thể
chống lại mọi sự
xâm nhập từ bên
ngoài, điều hòa
nhiệt độ, cho
đến nhận thức
cảm giác (xúc
giác).. Da giúp
con người cảm
nhận các thay
đổi của môi
trường chung
quanh.. và là
một tác
nhân'trung gian'
liên hệ đến các
nhận thức xã hội
và tâm-sinh lý,
kể cả các cảm
giác 'rung động',
tình yêu-nỗi nhớ.
Da, tóc và móng
(tay và chân) đã
phát triển ngay
trong giai đoạn
sơ khởi của bào
thai: lớp căn
bản của biểu bì
đã xuất hiện
ngay tuần thứ 4
sau khi thụ tinh,
và đến tuần thứ
7 các tế bào da
phẳng phủ trên
lớp căn bản tạo
thành lớp 'periderm'
và lớp này sẽ bị
'tróc' đi sau 24
tuần để được
thay thế bằng
một cơ cấu phức
tạp hơn gồm hai
tầng là
epidermis và
dermis. Móng bắt
đầu được tạo
dạng từ tuần thứ
10.. Dermis xuất
hiện vào tuần
11, đến tuần 12
là khởi điểm để
dermis có những
chồi để tạo lông,
tóc..
(Tính trung
bình, mỗi inch
vuông=2.5cm
vuông của da
chứa 60 sợi lông,
90 hạch dầu, 625
hạch mồ hôi, 19
feet mạch máu và
19 ngàn tế bào
cảm giác)
Trong vấn
đề giao tiếp xã hội,
dáng dấp
(appearance) người
đối diện là điểm đầu
tiên mà con người
ghi nhận và bộ nhớ
con người sẽ 'lưu
trữ' đến 80% hình
ảnh của bộ mặt ngưới
đối diện, sau đó là
tiếng nói (ghi nhớ
ít hơn) và sau cùng
mới là nội dung câu
chuyện (còn ít hơn
nữa) đã trao đổi. Do
cái quan trọng của 'cái
thuở ban đầu lưu
luyên đó' nên con
người, nhất là giới
phụ nữ đã 'đầu tư
rất nhiều thời gian,
tiền bạc, và công
phu..' để tạo dáng
dấp.. có thể 'thu
hồn' đối tượng ngay
từ khi gặp mặt đầu
tiên.. Tiếng sét ái
tình (Coup de foudre)..
có lẽ sẽ do..tia lửa
hay tia chớp này
chăng?
Với
con người, bộ
mặt đã trở thành
trọng điểm của
cảm nhận thị
giác và việc cảm
nhận 'vẻ đẹp,
duyên dáng của
đối tượng' tuy
là những cảm
nhận chủ quan
nhưng trong mọi
xã hội các yếu
tố để được đánh
giá là đẹp đều
sẽ được 'chăm
sóc' để tạo sự
hấp dẫn đối
tượng (như cà
răng, căng tai
nơi các bộ lạc
dân Thượng,
nhuộm răng nơi
dân Việt ngày
xưa.. và sửa mắt,
sửa mũi trong xã
hội ngày nay..).
Việc dùng mỹ
phẩm để giúp
thay đổi 'dáng
dấp', sửa chữa
những khuyết
điểm đã trở
thành..'công
việc thường ngày'
trong xã hội tân
tiến và chẳng ai
thắc mắc về
thương vụ của
các Công ty sản
xuất mỹ phẩm lên
đến hàng trăm tỷ
đô la mỗi năm.
Do sự chú trọng
vào khuôn mặt
nên Kem dưỡng da
trong bài, được
hiểu các loại
kem dùng thoa
mặt (tuy vẫn có
thể thoa
tay,chân và bất
cứ nơi nào trên
cơ thể..)
BS Lý Lê
đã tóm lược về da (liên
hệ đến mỹ phẩm) như
sau:
'Da gồm có
hai phần chính: phần
da ngoài cùng gọi là
epidermis nằm bên
dưới là dermis.
Epidermis gồm có
nhiều lớp, trung
bình khoảng 15 lớp
tế bào. Lớp tế bào
cũ được lần lượt
thay thế bởi lớp tế
bào mới, sự thay da
tự nhiên này được
gọi là 'skin
turn-over'. Thuở
thanh xuân, da thay
rất nhanh, cứ khoảng
3 tuần lễ là lớp da
cũ khô đi và rơi ra
như những hạt phấn
nhỏ li ti; vào lứa
tuổi 40 trở lên,
việc thay da chậm
lại, khoảng 30-40
ngày. Khi lớp da cũ
bong đi, bên dưới là
lớp da non xuất hiện.
Lớp da non tạo ra vẻ
tươi mát so với lớp
da cũ đã khô..'
Bề
dày của lớp
epidermis trên
mặt không đồng
đều: chỉ mỏng
khoảng. 004 inch
ở vùng quanh mắt.
Dày hơn nơi gò
má. Mỗi phút,
epidermis có thể
thay lột đến 30
ngàn tế bào chết..
CẤU TRÚC VÀ CHỨC
NĂNG CỦA DA
CÁC
LOẠI DA:
Vẻ đẹp
thường bắt đầu từ
làn da. Nói chung có
5 loại da:
Da
bình thường:
Đây là
loại da căng, đều,
bề mặt của da mịn
màng do một sự cân
bằng lý tưởng giữa
chất dầu và chất tạo
độ ẩm nên không bị
khô hay nhờn. Lỗ
chân lông trên mặt
da rất nhỏ, không
thấy được.
Da
khô:
Da khô
có khuynh hướng dễ
bị nhăn và có nếp
gấp do không có khả
năng giữ độ ẩm, đồng
thời các tuyến dầu
(oil glands) không
sản xuất đủ chất
nhờn (sebum) cần
thiết. Người có da
khô sẽ còn khó chịu
hơn khi ở vùng khí
hậu lạnh vì da càng
khô hơn.
Da
nhờn:
Da nhờn
là do những tuyến
dầu và những tuyến
mồ hôi nằm dưới da
tiết nhiều chất nhờn
và mồ hôi qua những
lõ chân lông. Da
nhờn giữ được vẻ
tươi mát và ít vết
nhăn hơn da khô, tuy
nhiên do nhờn nên da
dễ bắt 'bụi' và các
chất 'bẩn' quanh môi
trường. Da nhờn dể
bị mụn, mụn cám, nốt
sần..
Da
hổn hợp: (Mix
skin=Combination
skin)
Đây là
loại da thường gặp
và như tên gọi là
hỗn hợp của cả da
khô lẫn da nhờn.
Trên mặt có những
vùng da nhờn và
những vùng da khô
khác biệt nhau tập
trung thành hình chữ
T (T-zone). Các vùng
da trên trán, mũi,
nhân trung và cằm
thường là da nhờn,
các vùng 2 bên má,
quanh mắt, miệng lại
là da khô.
Da
dễ mẩn cảm
(Sensitive skin):
Da
có khuynh hướng
phản ứng bằng
những triệu
chứng như ngứa
ngáy, khó chịu,
mẩn đỏ, nổi u,
sần.. khi gặp
những tác nhân,
hoá chất không
thích hợp nhất
là phẫm màu,
fragrance. Dễ
mẫn cảm thường
xẩy ra nơi da
trơn, nhưng cũng
có thể gặp ở da
nhờn hay da hỗn
hợp. Cần chú ý
khi da bị dị ứng
với một loại kem
chưa hẳn sẽ dị
ứng với một loại
kem khác có công
thức khác hơn,
nhất là những
phụ gia.
Tên
và thực tế:
Rejuvenating
cream là tên các
hãng mỹ phẩm đặt cho
loại kem dưỡng da có
chứa các aid từ trái
cây (fruit acids)
như AHA (Xem phần
dưới). Giới truyền
thông Việt Nam đặt
cho loại kem này là
Kem làm trẻ da. Da
chỉ già đi, làm sao
mà trẻ lại được?
Rejuvenating cream
của Công ty Nu-skin
chứa chất tạo độ ẩm
hyaluronic acid cộng
thêm hàng chục trích
tinh cây cỏ kể cả
aloe vera.
Nourishing cream cũng
chỉ là một loại kem
tạo độ ẩm cho da như
moisturizers. Trên
nguyên tắc cấu tạo
của da thì 'lớp da
ngoài cùng là lớp da
đã chết hay đang
chết thi lảm thế nào
để nuôi ?.. Câu trả
lời của các Công ty
mỹ phẩm là: 'Moisturi
zers lảm da căng lên,
vì những tế bào ẩm
nước, dù đã chết hay
sắp chết nằm ép vào
nhau nên sẽ không sù
sì, môc lên (?),
trông mịn màng hơn
và dĩ nhiên là..tươi
trẻ hơn..'.
Moisturizer for
Sensitive skin: Trên
thị trường có những
sản phẩm được ghi là
dành cho 'sensitive
skin' và non-cosmedogenic
tuy nhiên khi đọc kỹ
nhãn hiệu và so sánh
thành phần bào chế
của những loại sản
phẩm này với những
sản phẩm bình thường
thì không có sự khác
biệt rõ rệt nào cả.
Trên nguyên tắc,
Công ty sản xuất Mỹ
phẩm thử nghiệm 'phản
ứng mẫn cảm' bằng
cách thoa một lớp
sản phẩm lên lưng
mấy ông (vì thử
nghiệm trên da thỏ
hay chuột sẽ bị các
Hội Bảo vệ Thú vật
cho là 'tàn ác'
chống đối và tẩy
chay sản phẩm, còn
thử nghiệm trên lưng
quý bà thì sẽ bị xem
là phân biệt phái
tính, phụ nữ
để..ngắm (?), không
phải là vật thí
nghiệm..) , bịt kín
lại mấy ngày bằng
occlusive patch để
xem da có nổi mụn
không. Nếu không?
sản phẩm sẽ được gọi
là 'non comedogenic'
dành cho sensitive
skin và quảng cáo
thoải mái?
Trong
thập niên 1980s, FDA
đã dự trù kiểm soát
các sản phẩm quảng
cáo kiểu này, nhưng
đã phải bỏ qua, lùi
bước trước những
phản ứng của các
Công ty Mỹ phẩm, hơn
nữa có lẽ không đủ
tài lực và việc nổi
mụn không phải
chuyện lớn nên ai
xài mà bị phản ứng
thì ráng chịu có thể
đòi hay kiện các
hãng Bào chế hoàn
tiền tùy nghi.
Exfoliant
cream: Một số
moisturizer cream
được ghi là Kem 'giúp
lột da' chỉ là kem
tạo độ ẩm pha thêm
hóa chất, thường là
AHA ở nồng độ cao
hơn, dưới mức bị xếp
vào dược phẩm. Một
số exfoliant cream
được xếp vào thuốc
cần toa bác sĩ.
(Xin đọc
bài "Làm đẹp
bằng..lột da")
Natural
nourishing cream: Kem
dưỡng da thiên nhiên?
BS Lý Lê
trong bài 'Má đỏ môi
hồng-Quán Mỹ phẩm'
đã viết về 'Sản phẩm
thiên nhiên' như sau:
..Về với
thiên nhiên là những
hình ảnh, lời nói,
dòng chữ được nhiều
kỹ nghệ tận dụng, từ
kỹ nghệ thực phẩm,
dược phẩm đến mỹ
phẩm và cả vải vóc.
Hễ thứ gì dính dáng
đến thiên nhiên, dù
thật hay giả là tự
dưng trở nên có giá
trị hơn những thứ do
con người chế tạo.
Ngay cả danh từ 'thiên
nhiên'cũng có nhiều
định nghĩa khác nhau.
Tại Hoa Kỳ, Cơ quan
Kiểm soát Thực phẩm
& Dược phẩm (FDA) đã
thử can thiệp bằng
cách định nghĩa chữ
'thiên nhiên' để
giúp người tiêu thụ
nhận ra mình đang
thử hàng gì.. Sự cố
gắng của FDA đã thất
bại, các kỹ nghệ
buôn bán các sản
phẩm liên hệ đã 'hè'
nhau phản đối tại
Tòa án cho rằng FDA
đã lạm quyền đã ra
ngoài quyền hạn được
Quốc hội cho phép.
Trong
thế giới mỹ phẩm,
những bài quảng cáo
về 'natural product'
hầu hết là việc có
ít xít ra nhiều, vì
những sản phẩm này,
không ít thì nhiều,
đều chứa những hóa
chất chế tạo tại các
phòng thí nghiệm.
Điều cần nói là sản
phẩm từ thiên nhiên
chưa hẳn là vô hại
và những sản phẩm
chế tạo tại các
phòng thí nghiệm
chưa hẳn đã có hại
cho cơ thể con người..'
KEM
DƯỠNG DA VÀ MÔI
TRƯỜNG:
Ở những
vùng nhiệt đới, khí
hậu nóng và ẩm, ít
khi cần đến kem
dưỡng da, dù là dạng
lotion hay cream, để
giúp da giữ được độ
ẩm hay đem độ ẩm vào
da. Danh từ gọi
chung các kem này là
moisturizers,
Emollients (hydratant
tại Pháp)
Ở những
vùng ôn đới và hàn
đới, khi khí hậu
lạnh và khô, cần
dùng kem dưỡng da
trên mặt vì da khô
sẽ gây những cảm
giác khó chịu. Tại
những vùng để trợt
tuyết và những vùng
núi kiểu nắng những
gió lạnh (Colorado,
Alaska), có những
đợt gió gây rát mặt,
nắng gây tẩy đỏ như
phỏng rất cần kem
dưỡng da..
Kem
dưỡng da, khi xếp
vào mỹ phẩm, trở
thành những 'đặc chế'
được các Công ty Mỹ
phẩm 'chế' riêng cho
từng thị trường và
thị hiếu của người
tiêu thụ. Qua kỹ
thuật quảng cáo,
những loại kem 'mỹ
phẩm' trở thành
những sản phẩm tân
kỳ, bán với những
giá 'chóng mặt': Kem
dưỡng da bán tại
Hawaii dĩ nhiên là
khác với kem cùng
tên bán tại NewYork
và nếu trưng bày tại
các Cửa hàng nổi
tiếng trong những tủ
kính có khóa, thì
giá phải kèm theo
nhiều'số zero'.
Các Công
ty Mỹ phẩm còn 'moi
tiền' thêm bằng cách
thay đổi 'tỷ lệ'
chất dầu trong công
thức để trờ thành
những loại kem dưỡng
da 'ban ngày' khác
với kem ban đêm. Kem
thoa ban đêm thường
'tạo độ ẩm' cao hơn,
nhưng đặc hơn nên dễ
bắt bụi, không thích
hợp khi thoa ban
ngày. Rồi còn có
loại pha thêm màu:
Tinted moisturizers,
có thêm sản phẩm tạo
'nền'(base) để che
bớt vùng da bị bạc,
nhạt..
THÀNH
PHẦN KEM DƯỠNG DA:
Đa số các
loại kem dưỡng da
đều chứa glycerine,
một hóa chất giữ độ
ẩm rẻ nhất và nước (ghi
trên nhãn bằng những
danh từ hoa mỹ như
aqua, hoặc ký hiệu 'bí
mật' như H2O),
hyaluronic acid,
chất tạo mùi hương
fragrance (xem loạt
bài Mủi và mùi) và
nhiều chất tạp pi lù
khác (dĩ nhiên là
còn có những tá dược,
có khi đến 20-30 hoá
chất để tạo ra dạng
kem thoa..). Các
loại kem dưỡng da 'cao
cấp' thường chứa,
trên căn bản, các
alpha-hydroxy acids.
Rất nhiều
loại 'sản phẩm' được
pha trộn vào các
moisturizer cream để
sau đó quảng cáo là
có những hiệu lực 'thần
kỳ' như các trích
tinh từ trái cây như
avocado, đu đủ, dưa
leo.. từ cây cỏ như
aloe.. và kỳ dị hơn
như 'sữa ong chúa'..?
Alpha-Hydroxy
Acids: (AHA)
AHA
là một nhóm các
acid hữu cơ nhẹ,
công thức thay
đổi tùy theo số
Carbon (C) trong
chuổi dây carbon
của phân từ. Tất
cả đều có một
nhóm hydroxyl
(-OH) gắn vào C
ở vị trí alpha
(C kề cận với
nhóm acid).
Glycolic acid là
AHA ngắn nhất,
chỉ có 2 carbon.
Lactic acid có 3
carbon. Đây là 2
AHA rẻ tiền nhất
và hầu như có
mặt trong mọi
loại kem dưỡng
da. Người tiêu
thụ có thể nhận
ra các AHA dễ
dàng trên các
nhãn hiệu của
thương phẩm với
những tên như
malic acid,
citric acid,
tartaric acid,
alpha-hydroxy (ethanoic,
octanoic hay
caprilic)-acid,
aid trác cây pha
trộn, trich tinh
mia (sugar cane
extract) và tất
cả những chất
nào có chữ
'alpha-hydoxy'
như tri-alpha-hydroxy
fruit acid..
NGUỒN
GỐC CỦA CÁC AHA:
Đường
mía chứa glycolic
acid; Sữa chua chứa
lactic acid; Trái
cây chứa malic (táo),
citric (cam, chanh)
và tartaric acid (nho)..Các
AHA kể trên đều có
mặt trong những
nguồn gốc thiên
nhiên và hữu cơ nên
rất nhiều công ty Mỹ
phẩm đã 'lạm dụng'
danh từ natural và
organic khi dùng các
AHA này, để quảng
cáo tăng thêm phần
hấp dẫn cho sản phẩm
(danh từ
natural..thường được
giới tiêu thụ hiểu
lầm và cho rằng ít
độc hại hơn hóa chất?)
và trên thực tế đây
là những quảng cáo 'bố
láo' (misleading =lừa)
vì các AHA kể trên
hiện nay được sản
xuất bằng phương
pháp tổng hợp hóa
học, phụ phẩm từ quy
trình sản xuất
biodiesel.
AHA đã
được dùng từ lâu:
theo lịch sử thì
rượu nho bị hỏng (chứa
tartaric) đã được
dùng làm mỹ phẩm tại
Cung đình Pháp. Phụ
nữ cổ La mã đã biết
dùng cặn trong thùng
chứa rượu nho để làm
mặt nạ đắp trên mặt.
Nữ hoàng Cleopâtre
đã nổi tiếng về việc
săn sóc da bằng cách
tắm trong sữa chua (có
lẽ do lactic acid
trong sữa..) Đến
thập niên 90, AHA
trở lại, đổi thành
một khám phá mới
trong 'kỹ nghệ làm
đẹp da', để được đưa
vào công thức của
hàng ngàn sản phẩm
khác nhau và trong
những mặt hàng của
các Công ty Mỹ phẩm
nổi tiếng luôn luôn
có những sản phẩm
chứa AHA.
CÔNG
HIỆU CỦA AHA:
Những
lời..truyền miệng,
những bài phổ biến
trên mạng và những
quảng cáo của các
Nhà sản xuất trên
các tạp chí (Âu-Á)
chuyên về thời trang,
làm đẹp với những
hình ảnh của các
minh tinh màn bạc,
người mẫu.. 'gán'
cho AHA những công
hiệu như:
AHA có
thể 'lột' hay lấy đi
lớp da (chết) phía
ngoài cùng, làm lộ
diện lớp da mới bên
dưới, làm các vết
xếp, vết nhăn mờ
nhạt đi.
AHA
giúp cải thiện bề
mặt của da, làm da
săn chắc, có thể 'thông'lỗ
chân lông, làm sạch
và nói chung làm đẹp
cho da.
Tuy
nhiên, trên phương
diện khoa học, cho
đến nay, chưa có bất
kỳ một thử nghiệm
hoặc nghiên cứu
nghiêm túc nào để
chứng minh cho các
khả năng trên. Có
chăng là vài câu
chuyện kể từ những
kinh nghiệm cá nhân,
khó kiểm chứng.
AHA
cũng được quảng cáo
là có tác dụng làm
thay da trong các
sản phẩm gọi là
rejuvenating cream (xin
xem bài 'Làm đẹp
bằng..lột da'. Tỷ lệ
AHA trong các sản
phẩm loại này cao
hơn là trong các kem
dưỡng da bình thường.
Trên
thực tế AHA được
chính thức xem là
một tác nhân tạo độ
ẩm, khi ngấm vào da
làm da căng lên, bớt
khô, mất vết nhăn và
dĩ nhiên là tươi mát
hơn. Về phương diện
dược lực học, thuốc
hay mỹ phẩm thoa
ngoài da (kể cả AHA)
để công hiệu phải
ngấm qua da đến tận
tế bào để tạo hiệu
ứng trên tế bào. Vấn
đề sinh khả dụng
(bioavailability)
của thuốc thoa tùy
thuộc khá nhiều vào
trọng khối của phân
tử hóa chất và
glycolic acid, trọng
lượng phân tử nhỏ
nhất trong các AHA ,
là chất 'ngấm' qua
da nhanh nhất và lý
tưởng nhất. Điểm đặc
biệt hơn nữa là
glycolic rẻ tiền
nhất nên được dùng
hầu như trong mọi
loại kem thoa da.
Các điều
lệ về AHA: Các sản
phẩm chỉ ảnh hưởng
trên bề mặt của da
được FDA xếp vào
loại mỹ phẩm. Vị thế
mỹ phẩm cho phép các
sản phẩm chứa AHA
không cần thử nghiệm
về sự hiệu lực trước
khi đưa ra thị
trường và không cần
theo dõi sản phẩm
sau khi đến tay
người tiêu thụ như
thuốc chữa bệnh. Tuy
nhiên, một số nhà
sản xuất trong thế
giới mỹ phẩm đã đặt
vấn đề và đề nghị
xếp AHA vào loại
cosmeceuticals, một
danh từ chưa được
FDA chấp nhận. FDA
có nêu vấn đề: AHA
có khả năng đi qua
lớp tế bào chết
trong tầng ngoại bì
(epidermis) để có
ảnh hưởng trên các
tế bào sống trong
lớp biểu bì (dermis)
bên dưới. Và theo
tác dụng dụng này
thì AHA sẽ phải được
xem là thuốc?
Một
nghiên cứu ghi nhận
AHA có tác dụng làm
gia tăng sự sản xuất
collagen và elastin,
đồng thời kích ứng
tái tạo một số
protein (Dermatology
Clinic Số 15-1997)
(Xin đọc
tiếp về AHA trong
bài Kem xóa vết nhăn)
AHA
có thể gây một
số phản ứng phụ
như làm da mẩn
đỏ nhất là những
vùng da quanh
mắt, da phồng
rộp, da chảy máu,
ngứa và da đổi
màu. AHA cũng
làm da mẫn cảm
hơn với tia sáng
mặt trời vì làm
mất đi lớp tế
bào stratum
corneum ngoài
cùng của biểu bì.
Một nghiên cứu
của giới mỹ phẩm
chứng minh là:
người dùng kem
chứa 4 %
glycolic acid sẽ
chỉ chịu lượng
phóng xạ cực tím
UV kém bớt đi từ
15-50% là đủ bị
ửng đỏ (so với
da của người
không thoa
glycolic acid).
Kỹ nghệ mỹ phẩm
đã khuyến cáo là
chỉ nên dùng các
sản phẩm chứa
dưới 10 % AHA,
có độ pH bằng
hay trên 3.5
đồng thời cần có
thêm các hoạt
chất bảo vệ da
chống nắng (xin
xem bài Kem
chống nắng).
Điều
nghịch lý và khôi
hài nhất là: Khuyến
cáo là một chuyện và
các nhà sản xuất kem
có theo không lại là
chuyện khác vì nhà
sản xuất mỹ phẩm
không bị ràng buộc
bởi những quy luật
như bào chế thuốc
nên có thể tự do
quảng cáo nhất là
trên các trang mạng,
trên các show truyền
hình, nhất là truyền
hình của từng nhóm
dân thiểu số như
Việt, Hoa, Mễ.. hầu
như không bị kiểm
soát với những kết
quả thần kỳ không ai
kiểm chứng được.
Trang
mạng DermStrore.com
mô tả sự 'lột da' là
một phương thức lấy
đi lớp da chết ngoài
mặt epidermis để làm
xuất hiện lớp da non
bên dưới nhưng cố
tình quên là lớp da
bị lột (stratum
corneum là lớp bảo
vệ tối cần thiết để
chống tác hại của
tia nắng)
Một
trang mạng khác còn
ghi là sản phẩm chứa
trên 15 % AHA mới
cần đến sự theo dõi
của BS, nhưng trên
thực tế chỉ cần trên
10%
Thậm
chi còn có trang
mạng quảng cáo cho
sản phẩm Alpha
Hydroxy Gold (35%)?
và không giải thich
35 % tỷ lệ gì?
Truyền
hình VN tại
California đã từng
quảng cáo Kem dưỡng
da có sữa ong chúa,
có chất trích từ
ngọc trai. Trên thực
tế sữa ong chúa,
ngọc trai chẳng 'ăn
nhậu' gì đến việc
nuôi da; chỉ cần sữa
bò chua chứa lactic
acid rẻ rề là đủ
công hiệu, hơn nữa
nếu sữa ong chúa
chứa các hoạt chất (nếu
thực sự có) hay
ngọc trai (trên
thực tế chỉ là
calcium..) thì các
hoạt chất này do
trọng khối phân tử
lớn cũng chẳng thể
ngấm được qua da để
có tác dụng. Vậy thì
trả tiền mua về,
thoa chơi rồi rửa đi
là hết chuyện.
VÀI
ĐIỀU VỤN VẶT VỀ KEM
DƯỠNG DA:
Mỹ phẩm
dưỡng da thường có 2
loại: lotion và
cream. Phụ nữ Âu
châu ưa dùng cream,
trong khi đó tại Hoa
Kỳ, lotion được ưa
chuộng hơn vì lotion
'nhẹ' hơn, ít dính
tay. Lotion và cream
của cùng một thương
hiệu thường có cùng
một mùi hương
(fragrance).
Khi dùng
kem dưỡng da, quý vị
cần biết da của mình
thuộc loại nào?
- Da khô,
nên chọn những loại
kem chứa lượng
glycerin cao.
- Da nhờn
chọn loại chứa
glycerine thấp hơn
và nên chọn loại
'tinted, colored
cream'.
Dù
dùng loại kem
dưỡng da nào đi
nữa, ít dầu hay
nhiều dầu quý vị
cần rửa mặt bằng
cleanser (nước
rửa mặt có chứa
những chất tạo
sức căng bề mặt
=surfactant)
trước khi đi ngủ
Không bao giờ
ngủ với
mỹ phẩm trên da
mặt vì da cần
thở và mỹ phẩm
sẽ tạo những lớp
bịt kín lỗ chân
lông, làm da dễ
nổi mụn.
Nếu chỉ
cần moisturizers thì
loại lotion tốt nhất
và rẻ tiền nhất,
dùng thay cho các
kem dưỡng da (quảng
cáo là cao cấp) sẽ
là lotion chứa 8 %
lactic acid bán dưới
tên Am-lactin hay
Lac-hydrin. Cao hơn
nữa là loại chứa 12%
Xem
truyền hình, thấy 'người
mẫu' cầm chai kem
nói là dùng kem sẽ
có làn da mặt đẹp
như nàng ta, xin chớ
vội tin. Khi mua kem
về nhớ đừng thoa
ngay trên mặt nhât
là vùng quanh mắt
hãy thử trên da ở mu
bàn tay (dày hơn
nhiều, có thể gấp
trăm lần vùng da
quanh mắt) để xem
phản ứng trước đã..
Trần
Minh Quân
Xin mời đọc
tiếp các Bài 2 : Kem
xóa vết nhăn
Bài 3 : Kem..lột da
Bài 4 : Kem chông
nắng..
|
|
|
