Trần Minh Quân có viết một số bài về Cà phê, bàn qua về Cà phê như một món thức uống trên thế giới, về văn hóa cà phê Starbuck..Cà phê Úc, Việt, Nhật..
Xin mời đọc lại trên trang Trần Minh Quân:
tiểu mục : “ Đồ ăn thức uống", với các bài 35, 36, 37 ..38
Bên cạnh các vấn đề ‘Văn hóa' cà phê, còn có vài bài về Cà phê và Sức khỏe; cũng xin Quý Vị đọc thêm trên Trang TMQ (ghi trên) ở tiểu mục : “Y Dược", với các bài 15, 16, 17, 18, 19..
Bài này xin ghi lại một chủ đề lý thú hơn về liên hệ giữa Cà phê và một bệnh rất thường gặp nơi quý vị cao tuổi : bệnh tiểu đường (khoảng 10% dân Mỹ mắc bệnh này).
“ Tác động của cà phê trên bệnh Tiểu đường, theo các bài trên Hệ thống truyền thông, gây nhiều sự kiện ‘khó nhận định', gây nhầm lẫn..
Trong cùng một thời điểm, có bài ‘khen' uống cà phê có lợi cho bệnh tiểu đường; nhưng bên cạnh đó lại có bài cho rằng cà phê không có ảnh hưởng gì trên mức glucose trong máu?
Phải chăng có những mâu thuẫn?
Nhiều bài viết cũng không phân biệt giữa cà phê và caffeine!
58% người uống cà phê ‘tin' rằng cà phê có lợi cho sức khỏe.
68% người Mỹ tự pha cà phê tại nhà.
Người về hưu là nhóm uống cà phê ‘nhiều' nhất.
Mỗi tách cà phê lại khác nhau, không tách nào giống tách nào (dù cả hai đều được pha tại cùng một tiệm, từ cùng một loại cà phê!).
Vấn đề hoạt chất trong tách cà phê
Thành phần các hoạt chất trong hai tách cà phê có những khác biệt ‘nhiều’ hay ít còn tùy thuộc vào cách pha, loại cà phê và uống ‘đen' hay ‘có đường.. ?
Những hợp chất sinh học trong cà phê, đáng chú ý có thể gồm:
-
Chlorogenic acid: Một chất chống oxy-hóa và là hợp chất loại phenolic quan trọng nhất trong cà phê.
-
Diterpene alcohols: là những chất chống oxy-hóa đặc biệt trong cà phê, có thể gồm cafestol và kahweol.
Các hợp chất trong cà phê này, nhất là caffeine đã được chứng minh là có những tác dụng chống béo phì (anti obesity), tuy nhiên nếu uống cà phê pha thêm kem (creamer), đường thì kết quả lại không ‘chắc'.
Cà phê có tác dụng làm hạ các chất đánh dấu= ‘markers', báo hiệu trạng thái sưng-viêm như C-reactive protein và leptin, giúp tăng mức adiponectin, chất này không chỉ chống sưng-viêm mà còn giúp tăng hoạt động của insulin (boost sensitivity). Mức adiponectin thấp được xem là có liên hệ đến các bệnh như tiểu đường, béo phì và tim-mạch..
Mỗi ngày một tách cà phê.. ?
Một số nghiên cứu khoa học đã dùng caffeine (nguyên chất) để thử nghiệm, dưới dạng viên nang chứa 200mg caffeine..
BS Regina Castro M.D (Mayo clinic) tóm lược:
-
Một người bình thường Mỹ uống mỗi ngày trung bình 240 ml (2 cup, mỗi cup 8-ounce) cà phê, có thể chứa khoảng 280 mg caffeine.. Đối với đa số người trẻ và khỏe mạnh caffeine hầu như không ảnh hưởng trên mức glucose trong máu, và lượng 400 mg (caffeine mỗi ngày) được xem là an toàn.
-
Một số nghiên cứu y học cho rằng uống cà phê- không phân biệt có caffeine hay loại caffeine =decaf- có thể giúp giảm nguy cơ về mắc bệnh tiểu đường loại 2.
-
Với những vị đang mắc bệnh tiểu đường thì ảnh hưởng của caffeine trên hoạt động của insulin có thể làm thay đổi mức glucose trong máu..và chỉ 200 mg caffeine cũng đủ gây ra tác động này..Xin chú ý là caffeine tác động trên mỗi người khác nhau, không có một tiêu chuẩn chung.
-
Nơi một số người bệnh tiểu đường, caffeine có thể gây ra biến đổi bất thường, tăng giảm (fluctuations) không theo dự kiến, ảnh hưởng đến việc kiểm soát glucose trong máu, có thể tương tác với thuốc đang uống. Caffeine gây ‘tăng vọt (spike) glucose do tác động vào thụ thể adenosine..
Dùng lượng caffeine cao (như chất hỗ trợ sức khỏe, supplement) giúp tỉnh thức kéo dài liên tục trong 4 tuần, làm giảm mẫn cảm của insulin ảnh hưởng đến nồng độ glucose trong máu của người đang mắc bệnh tiểu đường.
Tác động của cà phê..
Cà phê còn có nhiều hợp chất khác (xem trên) và còn có thêm những khoáng chất như chromium và magnesium góp thêm các ảnh hưởng ‘tích cực ‘ trên tiểu đường.
Nghiên cứu thống kê năm 2009 (tại Anh) với 40 ngàn người tham dự ghi nhận uống 3 cups cà phê/ngày giúp giảm được 40 % nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2.
Nghiên cứu khác (2014) trong giới chuyên viên chăm sóc sức khỏe Anh và Mỹ, ghi nhận việc tăng uống cà phê..giúp giảm được 11% nguy cơ tiểu đường, tiếp tục trong thời gian 4 năm..
Nghiên cứu 2019 tại Nhật (PubMed ; PMID: 30591664) có kết quả ‘tích cực' về dùng cà phê (và trà) nơi người dưới 55 tuổi, giảm được nguy cơ tiểu đường rất khả quan do giúp tăng hoạt động của insulin..
Caffeine có thể có tác động ‘không tốt' trên insulin nhưng các hợp chất khác trong tách cà phê lại đem lại kết quả ‘tốt’ cho người bệnh tiểu đường ! Khuynh hướng ‘ chắc ăn' hơn đề nghị người bệnh tiểu đường nên chọn loại cà phê đã loại caffeine ? nhưng các nghiên cứu lại chưa chứng minh được sự khác biệt!
Cần chú ý thêm là uống cà phê có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường nhưng không ngừa mắc bệnh!
Theo Food and Chemical Toxicology (Số 161, Tháng Ba 2022):
Uống cà phê giúp giảm mắc bệnh tiểu đường (reduction of type-2 diabetes mellitus).
Việc giảm nguy cơ này còn tùy thuộc nhiều yếu tố như chủng tộc, di truyền, tuổi, cách ăn uống và nhiều vấn đề khác nữa.. Bài báo cũng so sánh thành phần hoạt chất của cà phê tùy theo phương thức pha chế, tuy nhiên.. không phân biệt loại cà phê (như chủng loại khác nhau, nguồn gốc, cách ủ men và pha trộn thêm hương vị lúc rang hạt..)
Cà phê và Tiểu đường
Scientific Reports (3-3-2022 ) PubMad (PMID : 35241707) ghi lại:
Nghiên cứu tại Nam Hàn về liên hệ giữa uống cà phê vả DR, theo dõi kết quả trên hơn 37 ngàn người, cho thấy có khuynh hướng giảm DR nơi người dưới 65 tuổi tại Nam Hàn khoảng 12 %, khi uống trung bình 2 cup caphe/ngày.
DR là một biến chứng thường xảy ra nơi người tiểu đường (18% tại Ấn Độ , 40% tại Hoa Kỳ), nếu không kiểm soát chặt chẽ mức glucose trong máu, DR có thể gây những bất ổn thị giác và có thể đưa đến bị mù..
Người tiểu đường khi uống cà phê cũng nên chú ý:
-
Cà phê pha syrup (kiểu Starbuck) đang là khuynh hướng ‘thưởng thức’ cà phê của thế kỷ 21, có thể ‘không thích hợp ‘ với người tiểu đường! Người tiểu đường, trên nguyên tắc, nên ăn uống ‘bớt đường saccharose (đường mía, đường cát..), cần giới hạn cà phê pha syrup, nên uống ly nhỏ..và uống chậm rãi từng ngụm, để tránh gây tăng vọt (spike) glucose bất thường.
-
Loại cà phê ‘thời thượng' khác là latte.. có nhiều sữa. Nên chú ý về lượng calories và lượng carbohydrate trong latte. Latte thường pha với sữa loại kem ghi nhưng lại thêm.. đường! nên trung bình một tách latte có thể có từ 10-15g carbohydrate ..
-
Với người tiểu đường, uống cà phê đen là tốt nhất, thêm phụ gia như đường, sửa, creamer ..đều có thể ‘làm mất' lợi điểm của cà phê.. và luôn nhớ là ‘uống vừa phải'!
Trần Minh Quân 9/2023
.png "Image en ligne")
.png "Image en ligne")
.png "Image en ligne")
.png "Image en ligne")