- Teflon flu được mô tả như một loạt các triệu chứng liên hệ đến việc đun nóng quá độ một loại dụng cụ nấu bếp (cookware); Tuy đây không phải là một hiện tượng mới, nhưng các trường hợp được ghi nhận gần đây lại đang gia tăng.
Theo bình thường thì các triệu chứng ‘Teflon flu’ nhẹ và thoáng qua = fleeting (có thể bị nhầm với cảm lạnh bình thường), các hậu quả lâu dài (nếu có), hiện nay chưa xác định được..
Có thể tránh bị ‘Teflon flu’ bằng cách tuân theo một số cách đề phòng trong nhà bếp và thay đổi cách nấu nướng?
Trung Tâm Kiểm soát các Trường hợp Ngộ độc (US Poison Center; một Tổ chức bất vụ lợi, kiểm soát 55 Trung tâm phụ tại toàn quốc Mỹ) cho biết Teflon flu tại Mỹ đang vọt lên một ‘đỉnh cao' với 265 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh trong năm 2023.
Teflon flu là gì ?
“Teflon, tên quen thuộc với Quý bà nội trợ, là tên của lớp hóa chất không dính, tráng trên mặt trong của các nồi, chảo của nhiều Hãng sản xuất vật dụng nấu nướng.Teflon có tên khoa học là polytetrafluoroethylene (PTFE), khi đun nóng quá độ (khoảng 500 - 650°F, bốc khói và khói này gây các triệu chứng 'cảm' (trúng gió) giống như bị cúm..(500°F = 260°C; 662°F = 350°C; Phản ứng nhiệt phân = pyrolysis bắt đầu ở 400°C = 752°F)
PTFE, được các nhà khoa học tại Công ty DuPont khám phá vào năm 1938, khi quan sát thấy phản ứng polymer hóa bất ngờ khí tetrafluoroethylene, bên trong các ống chứa kín = canisters kim loại. Do các đặc tính kỵ nước (hydrophobic) và thoáng khí = breathable, PTFE đã được dùng để chế tạo các loại vải chống thấm nước, các thiết bị cấy ghép (implanted devices) và các chảo chiên-xào chống dính.”
Bổ sung (TMQ)
Polytetrafluoroethylene (PTFE) là một polymer tổng hợp của tetrafluoroethylene (thermoplastic polymer) và có rất nhiều ứng dụng do đặc tính trơ = inert.
n F2C=CF2 -> - (F2C-CF2)n -
Tên được biết thông thường nhất là tên Teflon, một hợp chất căn bản từ PTFE, do Công ty Chemours (công ty phụ tách từ Dupont) sản xuất.
Scanning for viruses...
Add to Drive
Save to Photos
Công thức hóa học
Scanning for viruses...
Add to Drive
Save to Photos
Logo Teflon
PTFE, một fluorocarbon ở thể rắn (solid state), là một polymer có trong lượng phân tử cao, chỉ gồm các nguyên tử cacbon và fluorine. PTFE là một chất không ưa nước hay kỵ nước = hydrophobic. Nước và các chất chứa nước không làm ướt PTFE. PTFE là một chất có chỉ số ma sát (coefficient of friction) thấp nhất (0.05-0.10) trong những chất ở thể rắn.
PTFE được dùng làm lớp tráng bên trong của chảo không dính và bên trong các dụng cụ làm bếp khác.
Hình : chảo không dính
FTFE, không phản ứng với các hóa chất khác (trơ), một phần do sức mạnh của các nối carbon-flotine, bên trong phân tử, nên được dùng làm lớp tráng các thùng chứa, các ống dẫn chống lại tác động ăn mòn của nhiều loại hóa chất, làm lớp cách nhiệt (insulation), tráng bên trong các dây chuyền điện trong computer và các hệ thống điện tử khác.
Khi dùng làm chất bôi trơn (lubricant), PTFE giúp giảm ma sát, giảm hao mòn và giảm tiêu xài năng lượng trong các máy móc công nghiệp.
FTFE còn có rất nhiều ứng dụng công nghiệp khác như dùng trong các lớp phủ dây điện, dây cáp, bảo vệ vải, thảm, trang phục không ngấm nước như áo mưa Gore-Tex (gọi chung dưới ký hiệu eFTFE).
Trong y khoa, FTFE được dùng trong các nguyên liệu 'ghép' bộ phận và làm lớp lót cho các ống thông (catheters), dùng trong các máy trợ tim (pacemakers), lớp tráng (coating) cho chân tay nhân tạo (artificial limbs) và động mạch chuyển ghép (artery transplant.)
Hàng chục thập niên trước, Dupont đã dùng perfluorooctanoic acid (PFOA hay C8) trong tiến trình sản xuất PRFE, nhưng sau đó ngưng dùng vì các hậu quả không tốt cho sức khỏe (gây rối loạn tuyến giáp trạng, suy thận, hại gan, có tiềm năng gây ung thư..) Dupont từ 2013, dùng một hóa chất khác PFAS (per-and polyfluoroalkyl substances), (tên GenX) để thay thế.
Vài thương hiệu dụng cụ nấu bếp dùng lớp teflon : Fissler, Zwilling, Elo (Đức); Hokua (Nhật); Tefal (Pháp).
- Greblon là hỗn hợp phủ chống dính của Công ty Weilburger Coatings (Đức), kết hợp các chất FTFE, Ceramic, Silicone và kim loại..; Whitford của công ty Whitford Worldwide cũng phối hợp các hóa chất tương tự.
- Calphalon, thương hiệu dụng cụ nhà bếp Mỹ, cũng tráng các chảo non-stick bẳng PTFE (khác với Teflon), gọi tên riêng GMM non -stick coatings, không chế tạo từ PFOA.
-Tefal, tuy cũng dùng PTFE, nhưng xác định là không từ PFOA.
.. A. Climan : ..
“Trường hợp đầu tiên bị ‘cảm' do ngửi hơi polymer, được ghi nhận vào năm 1951, trong một trường hợp phơi nhiễm do nghề nghiệp (occupational exposures).. Tiếp theo nhiều thập niên sau đó, các quan ngại về hậu quả không tốt, có thể xảy ra cho sức khỏe khi đun nóng PTFE và các polymer fluorocarbon, đã được chú trọng..
Điều may mắn nhất là Teflon flukhông gây tử vong hay thương tật. Một số vấn đề phản ứng phụ có thể trầm trọng hơn như có thể gây tăng bạch cầu (leukocytosis) và phù phổi (pulmonary edema).. nhưng cũng hiếm khi xảy ra..
Các triệu chứng ‘teflon flu’ thường biểu lộ sau khi ‘tiếp xúc' với hơi-khói bốc từ chảo không dính, đun nóng quá độ, vài giờ và có thể gồm :
Tức ngực (chest tightness); Ho khan (dry cough); sốt (fever); Khó chịu (malaise); Ngộp hơi (shortness of breath).
Các triệu chứng thường tự biến mất sau vài ngày.. Do các triệu chứng ‘không có gì đặc biệt’, có vẻ như cảm thoáng qua, nên ít người chú ý và cũng không thông báo với các y-bác sĩ chăm sóc sức khỏe cho mình..
Scanning for viruses...
Add to Drive
Save to Photos
Bổ sung (TMQ)
Có thể đọc rõ thêm nhiều chi tiết y-học về bệnh này trong Polymer fume Fever
Polymer fume fever (cảm sốt do ngửi hơi khói polymer) do do hơi từ sự phân hủy các chất fluoro polymer, PTFE là chất được biết nhiều nhất trong việc gây ra các hội chứng này vì là chất được ứng dụng nhiều nhất trong công nghiệp.. Các fluoropolymers khác ít thông dụng hơn cũng có thể gây ra những hội chứng tương tự..
PTFE tuy có thể bốc hơi ngay ở 260°C (500°F), nhưng các triệu chứng mắc bệnh chỉ khởi phát khi vật dụng bị hơ nóng đến 350°C (662°F).
Hiện tượng nhiệt phân (pyrolysis bắt đầu ở 400°C (752°F). Các chất perfluoroisobutylene, fluoroethylene, hexa fluoroethylene.. đều là những chất xảy ra khi bị nhiệt phân..
Các fluoropolymers, sau khi nhiệt phân, nếu đun nóng tiếp (trên 500°C) sẽ phóng thích hydrogen fluoride, carbonyl fluoride và các chất fluorine đồng vận với phosgene..
Epidemiology (Dịch bệnh học).
Dịch bệnh học về ‘polymer fume fever) chưa được xác định rõ rệt và các trường hợp mắc bệnh cũng hầu như chưa được báo cáo đầy đủ..
Các trường hợp đầu tiên được ghi nhận là nơi những công nhân làm việc chế biến các PTFE thô, hay các sản phẩm có lớp tráng bằng PTFE, công nhân có những triệu chứng như ‘flu' thoáng qua.
Gần đây hơn, đa số các trường hợp ‘mắc bệnh' được ghi nhận từ việc sử dụng các dụng cụ làm bếp, có tráng PTFE, đun quá nóng.. Nguy cơ hít khói còn tăng lên khi hơ nóng chảo khô, không thêm dầu, hay khi có nước nhưng nước đã bốc hơi hết ?..
Một cách ‘ngộ độc' khác là.. hít hơi các thuốc xức tóc loại hair-spray có thêm hơi ép trong bình xịt dùng công thức có fluorocarbon..
Trong khoảng thời gian 2006 - 2012, mỗi năm chỉ có trung bình 9 trường hợp đựơc báo cáo về polymer fume fever.. Con số thấp do ‘cúm' kiểu này không được chú ý….
Pathology (Bệnh lý học)
Rất hiếm có các nghiên cứu về bệnh lý học!
Polymer fume fever thường chỉ là những hội chứng kiểu cảm cúm thoáng qua (như các triệu chứng do Bà A.Climan liệt kê ở phần trên). Các triệu chứng thường xuất hiện trong khoảng, 12 giờ sau khi hít khói (độc hại), đôi khi sau 24 giờ.. Các triệu chứng về tim, phổi.. không xảy ra ! BS khám bệnh không thấy gì bất thường, ngoại trừ ho khan và phổi co thắt; không có các dấu hiệu gì về tim-mạch.. Người bệnh cũng không kể bệnh sử về.. nấu bếp! Chụp ngực không phát hiện được gì, trừ khi người bệnh tiếp tục ngửi khói lâu ngày để đủ có triệu chứng phù phổi.
Ghi chú của Poison Center:
Polymer fume rất độc với chim.. Chim có thể chết ngay khi bị 'xông' khói! Quý vị nuôi chim cảnh xin đem lồng chim ra xa nhà bếp nếu dùng dụng cụ 'non-stick'.
Scanning for viruses...
Add to Drive
Save to Photos
Phương thức đề phòng :
Theo A Climan :
“Các bà nội trợ, nấu ăn trong nhà, có thể giảm nguy cơ bị Teflon flu bằng cách thêm nước, nước dùng (broth) hay dầu vào chảo (non-stick) trước khi đun nấu. Điểm 'bốc khói' (boiling point) của đa số dầu ăn thấp hơn với nhiệt độ cần có để tạo ra các nguy hại của khói Teflon. Đun nóng chảo, nồi non-stick, lúc đang khô có thể gây ra phản ứng không tốt, đồng thời đừng giữ nồi-chảo non-stick trên bếp nóng.. khi không cần thiết?
Giữ nơi đun nấu thoáng khí rất quan trọng cho người sống trong nhà. Nên gắn một hệ thống hút khói và sử dụng mỗi khi nấu bếp. Mùa hè nên mở cửa sổ và mở quạt mát nếu có thể được..”
Vài cách có thể áp dụng: (A. Climan)
“Teflon có những đặc tính khá tốt, giúp thực phẩm không bám dính chặt vào nồi-chảo, dụng cụ đun nấu. Tuy nhiên, có thể thay thế bằng các dụng cụ làm bằng thép không gỉ = 'stainless steel' cũng có thể không kết dính thực phẩm, nếu theo vài phương thức:
1- Lấy thực phẩm ra khỏi tủ lạnh 15 phút trước khi đun nấu, giúp thực phẩm có cùng nhiệt độ với nhà bếp.
2- Hơ nóng chảo stainless steel vài phút ở độ nóng ‘thấp cho đến trung bình’ (low to medium heat), để chảo nóng lên từ từ..
3- Để thử độ nóng cho thích hợp, nhỏ vài giọt nước vào chảo, giọt nước tụ thành giọt nhỏ, chạy loanh quanh trong chảo (nếu nước thành các hạt li ti, chảo quá nóng; nếu nước không thành hạt chạy quanh.. chảo chưa đủ nóng?
4- Khi chảo đến nhiệt độ thích hợp, thêm dầu hay bơ lạnh, Dầu béo, lạnh là yếu tố giúp không bị dính chảo.
5- Thêm thực phẩm muốn chiên-xào, giữ nguyên một thời gian ngắn, trước khi đảo hay lật, nếu không lật được ngay, cần nấu thêm một thời gian ngắn.
6- Chà chảo càng sớm càng tốt ngay sau khi vừa nấu xong.Thực phẩm dính lại trong chảo có thể gây dính bám, khi xài lại chảo..
.png)
.png)
.png)
.png)
.jpg)
.png)